Γράφει ο Δρ Ηλίας Μεταξάς, Μαιευτήρας Χειρουργός Γυναικολόγος με εξειδίκευση στην Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή.
– Τι είναι η Ενδομητρίωση;
Είναι μια καλοήθης νόσος με την ιατρική έννοια του όρου επειδή δεν επηρεάζει το προσδόκιμο της ζωής. Σε ορισμένες μορφές όμως, μπορεί να γίνει χρόνια και επώδυνη και να επιδεινώσει την ποιότητα της καθημερινότητας.
Υπάρχουν διάφορες μορφές ενδομητρίωσης. Κάθε περίπτωση είναι μοναδική και απαιτεί εξατομικευμένη προσέγγιση. Μπορεί δυνητικά να επηρεαστεί ολόκληρο το σώμα, αλλά τα όργανα γύρω από τη μήτρα επηρεάζονται συχνότερα.
– Πόσο συχνή είναι η Ενδομητρίωση;
Περίπου το 10% των γυναικών υπολογίζεται ότι έχει κάποια μορφή ενδομητρίωσης.
– Ποια είναι τα συμπτώματα;
- Πόνος
Ο πόνος αποτελεί το βασικό σύμπτωμα για περίπου τα τρία τέταρτα των γυναικών με ενδομητρίωση. Πρόκειται συνηθέστερα για πόνους περιόδου που μπορεί να είναι πολύ έντονοι (δυσμηνόρροια), με σημαντικό αντίκτυπο στην καθημερινή ζωή. Ανάλογα με τη θέση των βλαβών της ενδομητρίωσης, μπορεί επίσης να σχετίζονται με πόνο κατά τη σεξουαλική επαφή.
- Υπογονιμότητα
Ορισμένες γυναίκες που ζουν με ενδομητρίωση αναφέρουν δυσκολία να συλλάβουν. Αυτή η κατάσταση δεν είναι ειδική για τη νόσο και μπορεί να χρειαστεί πλήρης εκτίμηση υπογονιμότητας του ζευγαριού για να αναζητηθούν άλλες αιτίες. Η πλειονότητα των γυναικών με ενδομητρίωση πετυχαίνει εγκυμοσύνη αυθόρμητα. Υπάρχουν βέβαια οι περιπτώσεις της λεγόμενης «ασυμπτωματικής» ενδομητρίωσης (χωρίς επώδυνα συμπτώματα) που ανακαλύφθηκαν τυχαία κατά τη διάρκεια μιας λαπαροσκόπησης για κάτι άλλο ή ως μέρος της αξιολόγησης για υπογονιμότητα. Αξίζει να σημειώσουμε ότι στο 30% των υπογόνιμων ζευγαριών συνυπάρχει ενδομητρίωση στη γυναίκα η οποία προκαλεί υπογονιμότητα με πολλούς μηχανισμούς.
– Πώς γίνεται η διάγνωση της Ενδομητρίωσης;
Η διάγνωση μερικές φορές είναι δύσκολη. Τα συμπτώματά σας, σε συνδυασμό με τη γυναικολογική εξέταση και τη λήψη του ιστορικού σας από τον ιατρό σας, θα τον οδηγήσουν στην υποψία ενδομητρίωσης. Η υποψία αυτή μπορεί να επιβεβαιωθεί με απεικονιστικές εξετάσεις (ενδοκολπικό υπερηχογράφημα, μαγνητική τομογραφία) που θα δείξουν τις χαρακτηριστικές βλάβες της ενδομητρίωσης.
– Πώς αντιμετωπίζεται και πότε πρέπει να ξεκινήσουμε θεραπεία;
Η θεραπευτική αντιμετώπιση ενδείκνυται μόνο όταν η ενδομητρίωση επηρεάζει την καθημερινότητα μας η παρεμποδίζει τη λειτουργία κάποιου οργάνου.
- Φαρμακευτική/Συντηρητική Αντιμετώπιση
Η φαρμακευτική αγωγή έχει ως αποτέλεσμα την εξάλειψη ή τη μείωση του πόνου κατά την έμμηνο ρύση και συγχρόνως την παύση της εξέλιξης των βλαβών της ενδομητρίωσης.
Σε αυτή συγκαταλέγονται τα Μη Στεροειδή Αντιφλεγμονώδη Φάρμακα, τα Αντισυλληπτικά Δισκία, το Ορμονικό Ενδομήτριο Σπείραμα (Σπιράλ), τα Προγεσταγόνα, τα GnRH Ανάλογα. Η επιλογή κάθε σκευάσματος εξατομικεύεται ανάλογα με τα ειδικά χαρακτηριστικά της νόσου και της ασθενούς.
- Χειρουργική Αντιμετώπιση
Εάν ο πόνος σας δεν ανακουφίζεται επαρκώς συντηρητικά ή εάν επιθυμείτε να μείνετε έγκυος άμεσα είναι δυνατόν να χρειαστείτε χειρουργική αντιμετώπιση.
Στόχος του χειρουργείου που πραγματοποιείται λαπαροσκοπικά, είναι η αφαίρεση ή η καταστροφή των βλαβών της ενδομητρίωσης και η διόρθωση των ανατομικών ανωμαλιών που προκαλούνται από τη νόσο ώστε να δημιουργηθούν οι καλύτερες προϋποθέσεις για την εμφύτευση ενός γονιμοποιημένου ωαρίου στη μήτρα.
– Θεραπείες Υπογονιμότητας
- Διατήρηση της Γονιμότητας
Εάν δεν υπάρχει άμεσα η επιθυμία για εγκυμοσύνη, μπορεί να εξεταστεί η δυνατότητα διατήρησης της γονιμότητας. Συνίσταται στην κατάψυξη των ωαρίων, που λαμβάνονται μετά από θεραπεία ορμονικής διέγερσης των ωοθηκών. Οι ωοθήκες παρακεντώνται υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση ώστε να συλλεχθούν τα ωάρια.
– Ζώντας με την Ενδομητρίωση
- Ενδομητρίωση και Χρόνιος Πόνος
Σε ορισμένες περιπτώσεις όπου τα συμπτώματα αντιμετωπίζονται μερικώς αλλά όχι επαρκώς υπάρχουν και ορισμένες μη φαρμακευτικές θεραπείες που ενδέχεται να βοηθήσουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής σας όπως ο βελονισμός. Γενικά, η σωματική δραστηριότητα και η ισορροπημένη διατροφή μπορούν να βελτιώσουν τη γενική σας κατάσταση και να βοηθήσουν στην καλύτερη διαχείριση της νόσου.
Οι συμπληρωματικές θεραπείες όπως η ομοιοπαθητική και η τροποποίηση της διατροφής σας μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση του καθημερινού πόνου και να δράσουν συμπληρωματικά με την ιατρική θεραπεία.
