Η ξηροφθαλμία ή νόσος της οφθαλμικής επιφάνειας, είναι εξαιρετικά συχνό πρόβλημα που αντιμετωπίζει ένας ασθενής και στο οποίο καλείται να βρει λύση ο οφθαλμίατρος.
Πρόκειται για πρόβλημα που αφορά τόσο στην ποιότητα όσο και στην ποσότητα των δακρύων των οποίων ο ρόλος είναι να ενυδατώνουν, να προστατεύουν και να τρέφουν τον κερατοειδή.
Τα δάκρυα που αποτελούνται από τρεις στοιβάδες (βλεννώδη σε επαφή με τον κερατοειδή – υδαρή η ενδιάμεση – λιπώδη η εξωτερική) παρέχουν την αναγκαία εφύγρανση και μεταφέρουν οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά στον κερατοειδή χιτώνα.
Οι στοιβάδες δεν είναι απομονωμένες, αλλά αλληλεπιδρούν μεταξύ τους.
Οι πιο συχνές αιτίες και οι πιο συχνοί παράγοντες που προκαλούν την ξηροφθαλμία είναι:
Οι αραιοί βλεφαρισμοί (όταν βλέπουμε τηλεόραση, κομπιούτερ, τάμπλετ κλπ.)
Οι ορμονικές αλλαγές όπως σε εγκυμοσύνη αλλά κυρίως εμμηνόπαυση
Η ατμοσφαιρική ρύπανση από καυσαέρια, σκόνη
Η έλλειψη Βιταμίνης Α
Η συνεχής έκθεση σε χώρους με κλιματισμό
Παθολογικές συνυπάρχουσες καταστάσεις όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η ρευματοειδής, αρθρίτιδα κ.α.
Η ηλικία
Το γλαύκωμα
ksirofthalmia
Τα κυριότερα συμπτώματα της ξηροφθαλμίας είναι:
Αίσθημα ξηρότητας και καύσου στα μάτια
Αίσθηση ξένου σώματος και άμμου
Φωτοφοβία
Κνησμός (Φαγούρα)
Ερυθρότητα
Αντανακλαστική δακρύρροια
Θόλωση της όρασης που βελτιώνεται στιγμιαία με το βλεφαρισμό.
Συμπτώματα Ξηροφθαλμίας
Τα διαγνωστικά τεστ που χρησιμοποιούμε είναι:
Το Schirmer Test για την ποσότητα των δακρύων
Το τεστ BUT (break up time) για την αξιολόγηση του χρόνου εξάτμισης των δακρύων
Η χρώση φλουοροσκεϊνης (κερατοειδής)
Η χρώση ερυθρού της Βεγγάλης για τον επιπεφυκότα
Η Lissamine green
Δείκτες φλεγμονής
Οσμωμέτρηση
Κερατογραφία
Δακρυϊκή απεικόνιση
Η αντιμετώπιση του αιτίου πρόκλησης της ξηροφθαλμίας είναι και τρόπος αντιμετώπισης της ίδιας της ξηροφθαλμίας
Η χρήση τεχνητών δακρύων χωρίς συντηρητικά και με ποικιλία σύνθεσης και πυκνότητας, βοηθούν σε εξατομικευμένη θεραπεία άμβλυνσης της συμπτωματολογίας.
Η προσωρινή με plugs (τάπες) κολλαγόνου ή η μόνιμη απόφραξη των δακρυϊκών οδών με plugs σιλικόνης ή καυτηριασμός των δακρυϊκών πόρων. Αντιφλεγμονώδη φάρμακα τοπικά ή συστηματικά επί υπάρξεως φλεγμονής (πάντα με την καθοδήγηση του θεράποντος ιατρού).
Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει για το γλαύκωμα και την φαρμακευτική αντιμετώπισή του
Το γλαύκωμα, λόγω της συνεχούς χρήσης κολλυρίων με συντηρητικά, αλλά και λόγω της φύσεως της δραστικής ουσίας, δημιουργεί -αν δεν προσεχθεί καλά η θεραπευτική του- το σύνδρομο ξηρού οφθαλμού, που σε επιδεινούμενη μορφή μπορεί να οδηγήσει τον ασθενή να απέχει και από την ίδια την αντιγλαυκωματική θεραπεία με τις καταστρεπτικές συνέπειες που αυτό συνεπάγεται.
Σε τέτοιες περιπτώσεις είναι προτιμότερη η χειρουργική αντιμετώπιση προκειμένου να παύσει ο παράγων δημιουργίας του ξηρού οφθαλμού που είναι η φαρμακευτική αντιγλαυκωματική αγωγή.
Η εξατομικευμένη αντιμετώπιση της συμπτωματολογίας της ξηροφθαλμίας σε συνδυασμό με την ανεύρεση της αιτίας, μπορούν να οδηγήσουν σε αποτελέσματα που θα βελτιώσουν την ποιότητα ζωής του ασθενούς και θα προφυλάξουν τον οφθαλμό από μελλοντικές μολύνσεις ή άλλες επιβαρύνσεις.
“Γιατί μάτια χωρίς δάκρυα δεν έχουνε ζωή”.
Από τον καθηγητή της Οφθαλμολογίας Βασίλη Κοζομπόλη.
