Η υπερηχοτομογραφία έχει εξελιχθεί σημαντικά τα τελευταία 40 χρόνια και αποτελεί πλέον ένα από τα βασικότερα, καθημερινά διαγνωστικά εργαλεία τόσο για ακτινολόγους όσο και για εξειδικευμένους ιατρούς πολλών ειδικοτήτων.
Πλεονεκτήματα της Υπερηχοτομογραφίας Κεφαλής & Τραχήλου
Η μέθοδος διαθέτει σημαντικά οφέλη:
- Είναι γρήγορη, οικονομική και απαλλαγμένη από ακτινοβολία.
- Παρέχει εξαιρετική ανάλυση εικόνας, ιδιαίτερα σε επιφανειακά όργανα.
- Επιτρέπει την ακριβή διάγνωση πολλών παθήσεων της περιοχής κεφαλής και τραχήλου.
- Δεν απαιτεί χρήση ενδοφλέβιου σκιαγραφικού
- Μπορεί να πραγματοποιηθεί με ασφάλεια σε παιδιά και εγκύους.
Για τη μέγιστη αξιοποίηση των δυνατοτήτων της, απαιτείται άριστη γνώση της ανατομίας και παθολογίας της περιοχής, καθώς και προηγούμενη κλινική εξέταση του ασθενούς. Για της παθήσεις Κεφαλής και Τραχήλου, όλα τα παραπάνω μπορεί να συνδυάσει ένας εξειδικευμένος Ωτορινολαρυγγολόγος
Ο Ρόλος της Υπερηχογραφίας στην Ωτορινολαρυγγολογία
Για τον εξειδικευμένο ΩΡΛ ιατρό, η υπερηχογραφία αποτελεί πολύτιμο εργαλείο που ενισχύει τόσο τις διαγνωστικές όσο και τις θεραπευτικές δυνατότητες. Επιτρέπει την άμεση διερεύνηση παθήσεων:
- των σιελογόνων αδένων (παρωτίδα, υπογνάθιος, υπογλώσσιος αδένας)
- του θυρεοειδούς και των παραθυρεοειδών αδένων
- των τραχηλικών λεμφαδένων και των μαλακών μορίων του τραχήλου
- των άλλων δομών του τραχήλου όπως τραχηλικές κύστεις και μορφώματα των νεύρων, των αγγείων και των μαλακών μορίων
- του επιφανειακού σπλαχνικού κρανίου
Στη Γερμανία – όπου εκπαιδεύτηκε ο κ. Ψυχογιός – η υπερηχογραφία αποτελεί βασικό εξοπλισμό κάθε ΩΡΛ κλινικής και ιατρείου.
Υπερηχογραφικά καθοδηγούμενες επεμβατικές πράξεις (FNA και CNB)
Επιπλέον, η Υπερηχογραφία επιτρέπει την διενέργεια υπερηχογραφικά καθοδηγούμενης παρακέντησης με λεπτή βελόνα (FNA) προς κυτταρολογική εξέταση όγκων και κύστεων όλων των παραπάνω οργάνων. Σε δύσκολες διαγνωστικές περιπτώσεις απαιτείται η διενέργεια υπερηχογραφικά καθοδηγούμενης Core needle biopsy με τοπική αναισθησία για καλύτερη συνεργασία του ασθενή.
Βασικές Τεχνικές Υπερηχογραφίας
- B-mode Υπερηχογραφία (2-D)
Το υπερηχογράφημα B-mode (κλίμακα του γκρι, 2-D) είναι η πιο σημαντική μέθοδος διάγνωσης με υπερήχους, καθώς επιτρέπει τη λεπτομερή απεικόνιση σε δυο διαστάσεις τόσο των ανατομικών δομών του τραχήλου όσο και παθολογιών που μπορεί να είναι όγκοι, φλεγμονές, αποστήματα, κύστεις, ανατομικές παραλλαγές κ.α.
- Έγχρωμο Doppler (Color Doppler)
Το έγχρωμο Doppler (color Doppler) είναι μια πολύ σημαντική υπερηχογραφική τεχνική που δίνει σημαντικές πληροφορίες για την αγγείωση των προς εξέταση δομών. Με βάση αυτές τις πληροφορίες μπορεί να γίνει αξιολόγηση των αγγείων του τραχήλου αλλά και τη φύση μορφωμάτων.
- Ελαστογραφία (Elastography)
Μια νεότερη υπερηψογραφική τεχνική που μετρά την ελαστικότητα και σκληρότητα των ιστών. Η ελαστογραφία αξιοποιεί το γεγονός ότι οι κακοήθεις ιστοί είναι σκληρότεροι από τους καλοήθεις ή φυσιολογικούς, με αποτέλεσμα να μπορεί να μας δώσει πολύ σημαντικές πληροφορίες για την επικινδυνότητα ενός μορφώματος.
Η ελαστογραφία είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε επιφανειακά όργανα, όπως:
- θυρεοειδή,
- τραχηλικούς λεμφαδένες και μορφώματα τραχήλου
- παρωτίδα,
- υπογνάθιο αδένα.
Η σωστή αξιολόγηση απαιτεί εξειδικευμένη εκπαίδευση και άριστη γνώση της ανατομίας της περιοχής.
Χαρτογράφηση Τραχηλικών Λεμφαδένων
Η Χαρτογράφηση των τραχηλικών λεμφαδένων είναι πολύ σημαντική στην αξιολόγηση και τον χειρουργικό προγραμματισμό σε ασθενείς με κακοήθεις όγκους του θυρεοειδή, της παρωτίδας και του Λάρυγγα/Φάρυγγα.
Αποτελεί υπερηχογραφική τεχνική με την οποία γίνεται λεπτομερής καταγραφή των λεμφαδένων του τραχήλου σε αριθμό, διαστάσεις και εντόπιση. Στη συνέχεια γίνεται αποτύπωση σε ειδικό σχεδιάγραμμα. Ειδικά σε περιπτώσεις που εντοπίζονται ύποπτοι λεμφαδένες, αυτοί καταγράφονται ξεχωριστά ώστε να εξασφαλιστεί η πλήρης αφαίρεσή τους κατά τη διάρκεια του τραχηλικού λεμφαδενικού καθαρισμού.
Ένας εξειδικευμένος ΩΡΛ χειρουργός με εμπειρία στην υπερηχογραφία και στη χειρουργική ογκολογία του τραχήλου μπορεί να πραγματοποιήσει με ασφάλεια τόσο τη χαρτογράφηση όσο και τη χειρουργική αφαίρεση των λεμφαδένων.
Προεγχειρητική & Διεγχειρητική Υπερηχογραφία
Η ακριβής εντόπιση ενός μορφώματος, αμέσως πριν την έναρξη του χειρουργείου:
- μειώνει τον χειρουργικό χρόνο,
- περιορίζει πιθανές επιπλοκές,
- είναι ιδιαίτερα σημαντική στον τράχηλο, όπου υπάρχουν πολλά αγγεία και νεύρα.
Χρησιμοποιείται σε επεμβάσεις:
- παρωτίδας (βοηθάει στον καθορισμό της καλύτερης τεχνικής στην παρωτιδεκτομή),
- θυρεοειδούς (επιλογή τεχνικής και έκτασης χειρουργείου),
- υπογνάθιου αδένα,
- τραχηλικών λεμφαδένων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει στη χειρουργική αφαίρεση:
- αδενώματος παραθυρεοειδών και μεμονωμένων λεμφαδένων.
Σε δύσκολες περιπτώσεις, η διεγχειρητική υπερηχογραφία με αποστειρωμένη κεφαλή επιτρέπει την ακριβή εντόπιση του μορφώματος κατά τη διάρκεια της επέμβασης. Είναι επίσης πολύτιμη σε εν τω βάθει τραχηλικά αποστήματα, βοηθώντας στην ασφαλή παροχέτευση όλων των κοιλοτήτων.
Εμπειρία & Εξοπλισμός
Ο κ. Ψυχογιός είναι από τους λίγους ΩΡΛ ιατρούς με εκτενή κλινική και ερευνητική εμπειρία στην υπερηχογραφία και ελαστογραφία κεφαλής και τραχήλου.
- Τον Ιούνιο του 2019, δύο μήνες μετά την επιστροφή του από τη Γερμανία, έγινε ο πρώτος νοσοκομειακός ιατρός στην Ελλάδα που απέκτησε επίσημα το δικαίωμα διενέργειας και διδασκαλίας Υπερηχογραφίας Κεφαλής & Τραχήλου σε ΩΡΛ ιατρούς, μετά από εξετάσεις στο Υπουργείο Υγείας.
- Έκτοτε έχει εκπαιδεύσει πολλούς νέους συναδέλφους και έχει διοργανώσει πολυάριθμα σεμινάρια με πανελλήνια συμμετοχή.
Στο ιατρείο διατίθεται υπερηχοτομογράφος τελευταίας τεχνολογίας Siemens Acuson Redwood, με: ηχοβόλες κεφαλές Linear 10L4 και 18L, Color Doppler, Ελαστογραφία Virtual Touch™ IQ (4ης γενιάς).
