Η κολπική μαρμαρυγή είναι μια συχνή πάθηση που συχνά εμφανίζεται με ήπια συμπτώματα, τόσο που οι ασθενείς δεν τους δίνουν σημασία. Εγκυμονεί όμως, σοβαρούς κινδύνους στον πάσχοντα, γι’ αυτό και χρήζει άμεσης θεραπείας.
Γράφει ο Καρδιολόγος Νικόλαος Καραμιχαλάκης, Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής Αθηνών, Πτυχιούχος PCHF του Πανεπιστημίου Ζυρίχης
Δρ Νικόλαος Καραμιχαλάκης
MD, PhD
Ειδικός Καρδιολόγος
Τι είναι η κολπική μαρμαρυγή;
Είναι μία καρδιακή αρρυθμία, κατά την οποία οι κόλποι της καρδιάς πάλλονται γρήγορα και άρρυθμα. Οι κόλποι της καρδιάς είναι τα πάνω διαμερίσματα των καρδιακών κοιλοτήτων και μεταφέρουν το αίμα στις καρδιακές κοιλίες από τις οποίες τροφοδοτείται με αίμα το σώμα μας και οι πνεύμονες. Φυσιολογικά, το ηλεκτρικό ερέθισμα ξεκινάει από τον δεξιό κόλπο και μεταφέρεται στις υπόλοιπες καρδιακές κοιλότητες. Στην περίπτωση της κολπικής μαρμαρυγής το ερέθισμα ξεκινάει από τον αριστερό κόλπο, ο οποίος συσπάται άναρχα, σε πολύ γρήγορη συχνότητα με αποτέλεσμα ο καρδιακός παλμός να είναι ακανόνιστος και γρήγορος.
Η διάγνωσή της γίνεται με ηλεκτροκαρδιογράφημα αλλά και καταγραφείς καρδιακού ρυθμού, όπως είναι τα χόλτερ (holter) ρυθμού ή τα smartwatch που υποστηρίζουν τη συγκεκριμένη λειτουργία.
Τα άτομα που εμφανίζουν κολπική μαρμαρυγή νιώθουν αυτήν την ταχυαρρυθμία, ως φτερούγισμα στο στήθος, πόνο στο θώρακα, δύσπνοια ή εύκολη κόπωση. Σπάνια δεν προκαλεί έντονα συμπτώματα, αλλά ενέχει σοβαρούς κινδύνους αν δεν αντιμετωπιστεί κατάλληλα.
Ποιοι είναι οι κίνδυνοι;
- Αυξημένος κίνδυνος εγκεφαλικού επεισοδίου: Η κολπική μαρμαρυγή λόγω της άναρχης σύσπασης προκαλεί στάση αίματος στους κόλπους, κυρίως στο ωτίο του αριστερού κόλπου, όπου μπορεί να σχηματιστούν θρόμβοι. Αν κάποιος θρόμβος αποσπαστεί και φτάσει στον εγκέφαλο, μπορεί να προκαλέσει ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο. Ο κίνδυνος εγκεφαλικού είναι 5 φορές υψηλότερος σε άτομα με κολπική μαρμαρυγή σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό.
- Καρδιακή ανεπάρκεια: Η καρδιά λειτουργεί λιγότερο αποδοτικά, καθώς οι κόλποι δεν συμβάλλουν σωστά στη ροή του αίματος προς τις κοιλίες.
- Απώλεια καρδιακής απόδοσης: Η συνεχής ταχυκαρδία ή η ασυντόνιστη λειτουργία των κοιλιών μειώνει την αντλητική ικανότητα της καρδιάς.
- Αιμοδυναμική αστάθεια: Σε ορισμένους ασθενείς, ειδικά αν έχουν ήδη καρδιοπάθεια, η απότομη εμφάνιση κολπικής μαρμαρυγής μπορεί να προκαλέσει υπόταση, ζάλη, συγκοπή ή και καρδιογενές shock.
Ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο επιπλοκών;
- Ηλικία > 65 ετών
- Υπέρταση
- Σακχαρώδης διαβήτης
- Καρδιακή ανεπάρκεια ή στεφανιαία νόσος
- Προηγούμενο εγκεφαλικό ή παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο
Υπάρχουν ανεπιθύμητες ενέργειες από τη θεραπεία;
Τα αντιπηκτικά που δίνονται για πρόληψη θρόμβων αυξάνουν τον κίνδυνο αιμορραγιών. Ορισμένα αντιαρρυθμικά φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν παρενέργειες ή άλλες αρρυθμίες. Η συνεχής και χρόνια χορήγηση αντιαρρυθμικών και βραδυκαρδιακών φαρμάκων φθίνει το ηλεκτρικό σύστημα της καρδιάς και πολλές φορές τα άτομα με κολπική μαρμαρυγή χρειάζονται βηματοδότη.
Πώς αντιμετωπίζεται η κολπική μαρμαρυγή;
Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει μεγάλη πρόοδος στην επεμβατική αντιμετώπιση της κολπικής μαρμαρυγής. Η κατάλυση (ablation) έχει εξελιχθεί αρκετά και είναι μία αποτελεσματική και ασφαλής μέθοδος για την αντιμετώπιση της αρρυθμίας, μειώνοντας το φορτίο και τα υποτροπιάζοντα επεισόδια. Ενδείκνυται σε άτομα που εμφανίζουν συμπτώματα παρά την αντιαρρυθμική αγωγή που παίρνουν ή σε άτομα που δεν επιθυμούν να λάβουν αντιαρρυθμικά φάρμακα. Όσον αφορά στην αντιμετώπιση του θρομβωτικού κινδύνου, η διαδερμική τοποθέτηση συσκευής σύγκλισης του ωτίου του αριστερού κόλπου είναι μία αποτελεσματική μέθοδος για άτομα που δεν μπορούν να λάβουν αντιπηκτική αγωγή.
