Στον τομέα της καρδιακής ηλεκτροφυσιολογίας, η κολπική μαρμαρυγή κυριαρχεί στην καθημερινή κλινική πράξη. Αποτελεί τον κύριο όγκο αρρυθμιολογικών περιστατικών, καθώς όλο και μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού εμφανίζει την αρρυθμία αυτή και όλο και περισσότεροι ψάχνουν για θεραπεία.
Γράφει ο Ειδικός Καρδιολόγος – Ηλεκτροφυσιολόγος Δρ Ιωάννης Ταγκούλης
Δρ Ιωάννης Ταγκούλης
MD, PhD
Ειδικός Καρδιολόγος
Στις θεραπευτικές επιλογές, ανερχόμενος είναι ο ρόλος της κατάλυσης, ως ο πιο αποτελεσματικός τρόπος επεμβατικής αντιμετώπισης.
Σκοπός της κατάλυσης είναι να απομονώσει επιλεκτικά καρδιακό ιστό που δεν λειτουργεί όπως θα έπρεπε και προκαλεί την αρρυθμία αυτή.
Η ιδανική κατάλυση είναι αυτή, στην οποία μπορούμε να ξεχωρίσουμε και να απομονώσουμε τις περιοχές ενδιαφέροντος, χωρίς να επηρεάσουμε τις γειτονικές φυσιολογικές δομές.
Όπως ένας χειρουργός αφαιρεί με το νυστέρι του έναν παθολογικό ιστό χωρίς να επηρεάζει τους γύρω φυσιολογικούς, αυτό ακριβώς θέλουμε να πετύχουμε κι εμείς με την κατάλυση.
Τα εργαλεία που είχαμε μέχρι σήμερα είναι μεν καλά, έχουν εξελιχθεί και βελτιωθεί, όμως ακόμα απέχουν από το να τα χαρακτηρίσουμε ιδανικά. Όλα μοιράζονται ένα κοινό στοιχείο, που είναι η επίτευξη ηλεκτρικής απομόνωσης του ιστού, μέσω εφαρμογής θερμότητας ή ψύξης. Είτε είναι κρυοκατάλυση, είτε κατάλυση ραδιοσυχνότητας, είτε τεχνολογία laser, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Δημιουργούμε θερμότητα ή ψύξη για να καταστρέψουμε τον ιστό που έχουμε στόχο.
Το βασικό όμως πρόβλημα είναι ότι η ενέργεια αυτή δεν είναι δυνατό να περιοριστεί και να σταματήσει στην περιοχή που επιθυμούμε. Τείνει να διαπερνά και τους γύρω ιστούς. Όταν επομένως θερμαίνουμε μια περιοχή, θερμαίνουμε και ό,τι βρίσκεται πίσω αλλά και δίπλα από αυτήν. Επομένως έχουμε δύο επιλογές. Είτε θα ακολουθήσουμε μια πιο επιθετική στρατηγική με σημαντικό όμως κίνδυνο επιπλοκών, είτε θα περιορίσουμε σημαντικά τους κινδύνους αυτούς, θυσιάζοντας όμως την αποτελεσματικότητα της μεθόδου.
Αυτό αποτελεί ιδιαίτερο πρόβλημα κυρίως στον αριστερό κόλπο της καρδιάς, ο οποίος είναι μια πολύ λεπτή κατασκευή, πάχους μερικών μόνο χιλιοστών, με πολύ ζωτικές δομές γύρω του, που μπορούν να υποστούν βλάβη από την εφαρμογή της θερμικής ενέργειας. Η βλάβη του φρενικού νεύρου και του οισοφάγου είναι πιθανές επιπλοκές της κατάλυσης.
Η κατάλυση παλμικού πεδίου (Pulsed Field Ablation – PFA) αποτελεί πραγματικά μια ανακάλυψη, καθώς είναι η πρώτη μέθοδος που δεν χρησιμοποιεί θερμικές ιδιότητες.
Κάπως έτσι ξεκίνησε η κατάλυση τη δεκαετία του ΄80, όπου η ηλεκτρική ενέργεια χρησιμοποιήθηκε για την καταστροφή του μυοκαρδιακού ιστού. Ήταν περίπου, όπως είναι ένας εξωτερικός απινιδωτής σήμερα. Η καινοτομία τώρα είναι πως καταφέραμε την ενέργεια αυτή να την ενσωματώσουμε στους καθετήρες μας.
Μπορούμε με το PFA να επιλέξουμε τα τμήματα του μυοκαρδίου που θέλουμε να θεραπεύσουμε, να εφαρμόσουμε την ενέργεια και να οδηγήσουμε σε απόπτωση τα κύτταρα που θέλουμε, χωρίς να ανησυχούμε πλέον αν θα προκαλέσουμε βλάβες στους γειτονικούς ιστούς.
Έτσι κλείνει ένας κύκλος. Η κατάλυση παλμικού πεδίου είναι ήδη εδώ αλλά εξελίσσεται συνέχεια και είναι αναμφίβολα μια καινοτομία, που ο τομέας της ηλεκτροφυσιολογίας ανέμενε με ιδιαίτερη προσμονή από την περασμένη δεκαετία. Χρησιμοποιείται ευρέως στην κατάλυση της κολπικής μαρμαρυγής, αλλά αναμένεται να εφαρμοστεί και σε άλλες αρρυθμίες, όπως στον κολπικό πτερυγισμό ή στις κοιλιακές ταχυκαρδίες, με νέους κατάλληλους καθετήρες.
Στην επεμβατική ηλεκτροφυσιολογία, όπως και σε πολλούς άλλους τομείς της ιατρικής επιστήμης, έρχονται μεγάλες καινοτομίες, οι οποίες με τη συνδρομή και την παράλληλη εξέλιξη της τεχνολογίας, μας βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα τις διάφορες παθήσεις και να τις αντιμετωπίσουμε με πολύ μεγαλύτερη ασφάλεια και αποτελεσματικότητα απ’ ότι στο παρελθόν.
