Η περίοδος των γιορτών των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς είναι η αγαπημένη εποχή των παιδιών, δεδομένου ότι “απελευθερώνονται” από το άγχος και την πίεση του υπερφορτωμένου στις μέρες μας προγράμματός τους, ενώ περιμένουν και με ανυπομονησία τα παραδοσιακά δώρα. Οι διακοπές ισοδυναμούν με ξεκούραση, παιχνίδι και ανεμελιά και αποτελούν απαραίτητο συστατικό μιας υγιούς παιδικής ζωής! Γι’ αυτό και επιβάλλεται οι υποχρεώσεις να μπαίνουν σε… αναμονή, μέχρι να κληθούν τα παιδιά να επανέλθουν στις σχολικές αίθουσες.

Γράφει η Παιδοψυχίατρος Φρίντα Κωνσταντοπούλου

Ορισμένοι γονείς επιλέγουν μια διαφορετική “τακτική”, με δυσάρεστες βραχυπρόθεσμες αλλά και μακροπρόθεσμες συνέπειες για τα παιδιά τους.

Η γιορτινή περίοδος είναι μια ιδιαίτερα σημαντική συνθήκη για τη λειτουργικότητα των παιδιών, καθώς τα βοηθούν να χαλαρώσουν, να ξεκουραστούν και να μαζέψουν ενέργεια. Παράλληλα, συμβάλλουν στην υγιή ψυχοκοινωνική τους ανάπτυξη, διαμορφώνοντας το κατάλληλο έδαφος για κοινωνικοποίηση και ανεξαρτητοποίηση. Η παύση από το σχολείο, από τις δραστηριότητες και από την καθημερινότητα είναι απαραίτητη προϋπόθεση προκειμένου οι διακοπές να… επιτελέσουν το έργο τους.

Παρότι το διάλειμμα από τις υποχρεώσεις είναι απαραίτητο, τα άκρα παραμένουν «επικίνδυνη ζώνη» στην ανατροφή των παιδιών. Μια ασύδοτη καθημερινότητα, χωρίς καμία ρουτίνα, θα φέρει το αντίθετο από το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα. Για τον λόγο αυτό είναι σημαντικό να μπει και ένα «πρόγραμμα γιορτινών διακοπών».

Ακούγεται παράδοξο, αλλά δεν είναι. Δεν χρειάζεται να είναι ένα πολύ αυστηρό πρόγραμμα. Αρκεί να υπάρχει μία ρουτίνα. Έτσι αποτρέπεται η ασυδοσία, η οποία κυρίως στην εφηβική ηλικία σχετίζεται με πολύωρη επαφή με τις οθόνες και το διαδίκτυο. Πολλές φορές, οι έφηβοι ξεχνιούνται και περνούν όλη την ημέρα τους με το κινητό, ενώ όταν δεν υπάρχει πρόγραμμα μπορεί να το κάνουν και κατά τη διάρκεια της νύχτας. Μια τέτοια συμπεριφορά όχι μόνο δεν είναι χαλάρωση, αλλά προκαλεί υπερένταση, αϋπνία, κούραση και συχνά επιθετικότητα. Οι γονείς μπορούν να μάθουν στα παιδιά τους πράγματα μέσα από τη συμμετοχή τους σε ψυχαγωγικές δραστηριότητες.

Το ελεύθερο και ανέμελο παιχνίδι είναι αναγκαίο για την ψυχική υγεία και ευεξία των παιδιών και αναφαίρετο δικαίωμά τους. Η κοινωνική εκπαίδευση και η διασκέδαση αποτελούν πολύ πιο σημαντικά εφόδια για την ισορροπία ενός παιδιού. Οι εκπαιδευτικές – ψυχαγωγικές δραστηριότητες είναι εποικοδομητικές, αλλά δεν πρέπει να γίνουν αυτοσκοπός. Χρειάζεται ένα μέτρο σε όλα: εκπαίδευση, χαλάρωση, ανέμελο παιχνίδι και προφανώς και… κινητό.

Ο κίνδυνος της… επανάστασης

Ορμώμενοι από την αγωνία τους για το μέλλον των παιδιών τους ή ακόμα και από τις προσωπικές τους φιλοδοξίες, πολλοί γονείς δεν αφήνουν τα παιδιά να χαλαρώσουν ούτε κατά την περίοδο των εορτών. Όταν, όμως, τα παιδιά πιέζονται συνέχεια το αποτέλεσμα μπορεί να είναι καταστροφικό.

Όταν πιέζονται από μικρά και δεν τους επιτρέπεται να χαλαρώσουν, κάποια στιγμή θα αντιδράσουν και στους γονείς αλλά και στις υποχρεώσεις. Η αντίδραση των παιδιών σε όλα τα “πρέπει” είναι κάτι που το βλέπουμε συχνά τα τελευταία χρόνια, ειδικά όταν υπάρχει μια ευαλωτότητα σε τέτοιου είδους συμπεριφορά. Αυτό συμβαίνει κυρίως γιατί επιβαρύνονται με “καθήκοντα” που πρέπει να φέρουν εις πέρας, χωρίς να τους έχει γίνει κατανοητός ο λόγος για τον οποίον πρέπει να το κάνουν. Κάποια στιγμή, λοιπόν, θα σταματήσουν να κάνουν οτιδήποτε πρέπει και τα πιέζει και μια τέτοια αντίδραση συνεπάγεται μεγάλο κόστος για την προσωπική τους ανάπτυξη αλλά και για την κοινωνική ευημερία, καθώς τα παιδιά μας θα αποτελέσουν τον μελλοντικό κοινωνικό ιστό.