Η παρωτιδεκτομή είναι η χειρουργική επέμβαση κατά την οποία αφαιρείται μέρος ή ολόκληρος ο παρωτιδικός αδένας και ταυτόχρονα προστατεύεται το προσωπικό νεύρο.
Η παρωτίδα είναι ένας σιελογόνος αδένας στο πλάγιο του προσώπου, στην περιοχή της γωνίας της κάτω γνάθου. Παράγει σάλιο, το οποίο με έναν πόρο (τον πόρο του Stensen) μεταφέρεται στη στοματική κοιλότητα.
Η πιο σημαντική ιδιαιτερότητα της παρωτιδεκτομής είναι η αναγκαιότητα προστασίας του προσωπικού νεύρου, που διέρχεται και διχάζεται μέσα στον αδένα. Για την καλύτερη προστασία του νεύρου έχουν αναπτυχθεί τεχνικές νευροπαρακολούθησης και νευροδιέγερσης του προσωπικού νεύρου.
Αναισθησία
Η επέμβαση πραγματοποιείται υπό γενική αναισθησία, με μυοχάλαση και κατάλληλη αναλγησία, ώστε να μειωθεί ο μετεγχειρητικός πόνος και να διασφαλιστεί η ασφάλεια του ασθενούς κατά τη διάρκεια και μετά την επέμβαση.
Ενδείξεις Παρωτιδεκτομής
Οι κυριότερες ενδείξεις της χειρουργικής επέμβασης της παρωτίδας είναι:
- Νεοπλασίες: συνήθως καλοήθεις όγκοι, όπως το πλειόμορφο αδένωμα και όγκος του Warthin. Σε ποσοστό περίπου 20% παρουσιάζονται κακοήθεις όγκοι όπως: Βλεννοεπιδερμοειδές καρκίνωμα, Αδενοκυστικό καρκίνωμα, Μελάνωμα της παρωτίδας
- Χρόνιες φλεγμονές που δεν ανταποκρίνονται σε συντηρητική θεραπεία (π.χ. χρόνια αποφρακτική σιαλαδενίτιδα)
- Σιαλολιθίαση που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με σιαλενδοσκόπηση
- Αυτοάνοσα νοσήματαόπως σύνδρομο Sjögren και Σαρκοείδωση σε σπάνιες περιπτώσεις
Τεχνικές Παρωτιδεκτομής
Η παρωτιδεκτομή μπορεί να πραγματοποιηθεί με διάφορες χειρουργικές τεχνικές, ανάλογα με την πιθανή διάγνωση, τη θέση και το μέγεθος του όγκου. Κάθε τεχνική έχει τα δικά της πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα, και η επιλογή της πλέον κατάλληλης απαιτεί εμπειρία και εξειδίκευση από τον χειρουργό, ώστε να εξασφαλιστεί το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για τον ασθενή.
Κυριότερες Χειρουργικές Τεχνικές:
- Εξωκαψική παρωτιδεκτομή
- Μερική επιπολής παρωτιδεκτομή
- Επιπολής παρωτιδεκτομή
- Ολική παρωτιδεκτομή
- Παλίνδρομη (retrograde) παρωτιδεκτομή(σε ειδικές περιπτώσεις)
Όλες οι επεμβάσεις πραγματοποιούνται με νευροπαρακολούθηση και οπτική μεγέθυνση.
Διάρκεια Επέμβασης
Η διάρκεια κυμαίνεται από 60 έως 150 λεπτά, ανάλογα με: την χειρουργική τεχνική, το μέγεθος του όγκου, την παρουσία πιθανής φλεγμονής που μπορεί να δυσκολεύουν την επέμβαση και την ύπαρξη συμφύσεων από πιθανά προηγούμενα χειρουργεία.
Στόχος είναι η ασφαλής ολοκλήρωση της επέμβασης με προστασία των σημαντικών νεύρων, όπως το προσωπικό, το μείζον ωτιαίο νεύρο καθώς και αγγείων όπως η οπισθογναθιαία φλεβα και η επιπολής κροταφική αρτηρία.
Σε δύσκολες περιπτώσεις όπως παραφαρυγγικοί όγκοι ή υποτροπή πλειόμορφου αδενώματος, η διάρκεια και δυσκολία της επέμβασης μπορεί να αυξηθούν σημαντικά.
Προεγχειρητικός Έλεγχος
Περιλαμβάνει:
- Πλήρη αιματολογικό έλεγχο
- Υπερηχογραφία παρωτίδας ή μαγνητική τομογραφία
- Παρακέντηση με λεπτή βελόνα (FNA) ή core biopsy
- Καρδιολογική/πνευμονολογική εκτίμηση αν απαιτείται
Μετεγχειρητική Παρακολούθηση
- Νοσηλεία: < 24 ώρες
- Άμεση κινητοποίηση και σίτιση
- Ήπιος πόνος – αντιμετωπίζεται με αναλγητικά
- Τοποθέτηση παροχέτευσης – αφαιρείται την επόμενη ημέρα
- Έλεγχος κινητικότητας μυών προσώπου
- Αφαίρεση ραμμάτων: 5–7 ημέρες
Πιθανές Επιπλοκές Παρωτιδεκτομής
- Παροδική αδυναμία του προσώπου (λόγω ερεθισμού του προσωπικού νεύρου)
- Παροδικό μούδιασμα πτερυγίου (λόγω μειζωνος ωτιαίου νεύρου)
- Αιμάτωμα ή συλλογή σιέλου – αντιμετωπίζεται με παροχέτευση
- Σιελικό συρίγγιο– σπάνιο, υποχωρεί σε 2–3 εβδομάδες
Αισθητικό Αποτέλεσμα
Η τομή γίνεται κάτω από το λοβίο του αυτιού, σε φυσική πτυχή του δέρματος. Με πλαστική ραφή εξασφαλίζεται άριστο αισθητικό αποτέλεσμα, με ελάχιστη ουλή και διατήρηση της αισθητικότητας της περιοχής.
Ο Καθηγητής Γεώργιος Ψυχογιός είναι εξειδικευμένος Χειρουργός Τραχήλου, με ιδιαίτερα μεγάλη εμπειρία σε όλες τις χειρουργικές τεχνικές της παρωτίδας, με εκπαίδευση στο κορυφαίο κέντρο σιελογόνων αδένων της Ευρώπης υπό τον καθηγητή Iro (Erlangen).
Παράλληλα, έχει συμβάλει ενεργά στην επιστημονική έρευνα και στην εξέλιξη των σύγχρονων χειρουργικών μεθόδων που εφαρμόζονται σήμερα στην αντιμετώπιση παθήσεων της παρωτίδας. Σε συνεργασία με διακεκριμένους ακαδημαϊκούς από ευρωπαϊκά Κέντρα, έχει συγγράψει εξειδικευμένες κατευθυντήριες οδηγίες για την επιλογή της βέλτιστης χειρουργικής τεχνικής παρωτιδεκτομής σε κάθε κλινική περίπτωση, οι οποίες είναι καταγεγραμμένες στη διεθνή βιβλιογραφία. (PubMed).
