kardia-image.jpg

Καρδιά και αθλητές

ΜΕΝΔΡΙΝΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ

17 Φεβρουαρίου, 2018

Είναι σύνηθες να θεωρείται πως τα καρδιαγγειακά νοσήματα εκδηλώνονται από τη μέση ηλικία και έπειτα. Βάσει φυσικής εξέλιξης είναι δεδομένο πως ο μεγάλος όγκος νοσημάτων καρδιάς θα εκδηλωθεί με το πέρας των χρόνων, εφόσον αναφερόμαστε όμως σε καταστάσεις όπως η στεφανιαία νόσος-βαλβιδοπάθειες-καρδιακή ανεπάρκεια. Αυτό που πρέπει να γίνει γνωστό είναι πως υπάρχουν αρκετές παθήσεις της καρδιάς κληρονομικές ή προερχόμενες από γενετικές ανωμαλίες, οι οποίες εκδηλώνονται σε νεαρή ηλικία και μπορεί να είναι υπευθυνες για την πρόκληση αιφνιδίου καρδιακού θανάτου.

Σκοπός της καρδιολογικής κοινότητας είναι να ελέγχει ομάδες νέων όπως είναι οι αθλητές, για συγγενή καρδιολογικά νοσήματα ώστε να προληφθούν ατυχή περιστατικά κατά τη διάρκεια σωματικής καταπόνησης. Πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι κάθε μήνα υπάρχουν 2-3 περιστατικά αιφνιδίου θανάτου στους νέους και 1/80.000 νέους το έτος. Κοινή συχνή πρώτη εκδήλωση των νοσημάτων καρδιάς στους νέους είναι ο αιφνίδιος καρδιακός θάνατος. Θεωρούμε λοιπόν σωστό όλοι οι νέοι που ασχολούνται σε υψηλό επίπεδο με τον αθλητισμό να έχουν κάνει πλήρη καρδιολογικό έλεγχο με κλινική εξέταση, ηλεκτροκαρδιογράφημα και υπέρηχο-triplex καρδιάς εφόσον απαιτείται. Κάθε καρδιολόγος θα πρέπει να είναι υποψιασμένος σε παιδιά που αναφέρουν συμπτώματα ύποπτα για καρδιοπάθειες όπως τα συγκοπτικά (λιποθυμικά) επεισόδια, εύκολη κόπωση, δύσπνοια ή πόνος καθώς και κυάνωση κατά την κόπωση.

Τα κύρια αίτια νεανικού θανάτου είναι 1) μυοκαρδιοπάθειες (υπερτροφική, διατατική, ARVC) με πρώτη την υπερτροφική που αποτελεί και την πιο συχνή αιτία θανάτου σε ποσοστό >50% στους νέους, 2) ηλεκτρικές διαταραχές (long QT, short QT, Brugada, προδιέγερση, αρρυθμίες), 3) συγγενείς ανωμαλίες των στεφανιαιων αγγείων, 4) σύνδρομο marfan, 5) αθηρωματική νόσος, 6) μυοκαρδίτιδα και 7) στένωση του ισθμού της αορτής.

Το πρώτο βήμα στην εξέταση ενός ασθενούς είναι η κλινική εξέταση. Μέλημά μας είναι κατά την ακρόαση να μην υπάρχουν παθολογικά ευρήματα όπως κάποιο φύσημα ενδεικτικό βλαβιδοπάθειας, ήχος τριβής σε περικαρδίτιτδες ή πρόσθετοι τόνοι (S3S4) ενδεικτικοί μυοκαρδιοπάθειας. Στο δεύτερο βήμα που είναι το ηλεκτροκαρδιογράφημα υπάρχουν πολλά ευρήματα που αποκλίνουν από το φυσιολογικό αλλά τα οποία δεν θα πρέπει να προκαλούν ανησυχία στον κλινικό ιατρό και κατ’επέκταση στους γονείς των παιδιών. Χρήσιμα είναι τα κριτήρια Seattle που έχουν θεσπιστεί γι’αυτές τις περιπτώσεις. Σύμφωνα με τα κριτήρια αυτά ένα καρδιογράφημα είναι πάντα παθολογικό σε έναν νέο όταν: 1) εμφανίζει (-) Τ επάρματα στις κατώτερες-πλάγιες απαγωγές που μπορεί να υποδηλώνει υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια ή στις απαγωγές V1-V3, II,III, aVF ενδεικτικό ARVC (Naxos disease- αρρυθμιογόνος δυσπλασία δεξιάς κοιλίας) με συνοδό κύμα ε’. 2) σε κατάσπαση του ST, 3) σε παθολογικό q >3mm ή >40msec, 4) L’BBB, 5) QRS>140msec, 6) άξονας -30ο έως -90 ο, 7) διάταση αριστερού κόλπου, 8) υπερτροφία δεξιάς κοιλίας, 9) πρώιμες έκτακτες κοιλιακές συστολές >2 σε 10sec, 10) κοιλιακές αρρυθμίες. Όλα τα υπόλοιπα ευρήματα στο καρδιογράφημα μπορούν να δικαιολογηθούν σε αθλητή υψηλού επιπέδου που ασκείται όμως εντατικά κατά τη διάρκεια της εβδομάδος. Ακόμη και διαταραχές κολποκοιλιακής αγωγής όπως 1ου και 2ου βαθμού (Wenckenbach) κολποκοιλιακός αποκλεισμός θα μπορούσε να εξηγηθεί σε κάποιον αθλητή από την υπέρμετρη δραστηριότητα του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος. Σε αθλητή που υπάρχει κάποιο ύποπτο εύρημα είναι επιβεβλημένο να προχωρήσουμε σε υπέρηχο καρδιάς ώστε να είμαστε σε θέση να αποκλείσουμε δομικές παθήσεις της καρδιάς (βαλβιδοπάθειες-μυοκαρδιοπάθειες).

Έχοντας κάνει τον πλήρη καρδιολογικό έλεγχο ο ιατρός είναι σε θέση να πει εάν κάποιος αθλητής μπορεί να αθληθεί χωρίς περιορισμούς. Εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων (κατεχολαμινεργική κοιλιακή ταχυκαρδία, συγγενείς ανωμαλίες των στεφανιαίων και commotio cordis) όλες οι καρδιακές παθήσεις μπορούν να αποκλειστούν και ο αθλητής να συνεχίσει τις δραστηριότητές του. Η αρμονική συνεργασία ιατρών και αθλητικών συλλόγων μπορεί επομένως να εξασφαλίσει την ασφάλεια των αθλητών και να θέσει σωστές βάσεις για υγιή αθλητισμό.

Aπό τον καρδιολόγο Δημήτρη Μενδρινό

Loading

Άρθρα απο τον ίδιο συγγραφέα

ροχαλητό Το ροχαλητό, η καρδιά και η πίεση: Δεν είναι πάντοτε αθώα! - Το ροχαλητό μπορεί να είναι αιτία καρδιακής ανεπάρκειας. Επιπλέον το ροχαλητό συγκαταλέγεται στις συχνότερες αιτίες ψηλής πίεσης. Η ψηλή πίεση προκαλεί καρδιακή ανεπάρκεια και είναι για αυτό το λόγο που απαραίτητα χρειάζεται θεραπεία για την καταπολέμηση της ψηλής πίεσης. Το ροχαλητό λόγω της ψηλής πίεσης που προκαλεί, συμβάλλει στην εγκατάσταση καρδιακής ανεπάρκειας. Οι ασθενείς που […]
43368.jpg ΛΙΠΟΘΥΜΙΑ: Αιτίες και συμπτώματα. Γιατί πρέπει να επισκεφτώ τον καρδιολόγο άμεσα! - Η λιποθυμία είναι η παροδική απώλεια της συνείδησης. Οφείλεται στη μείωση της παροχής οξυγόνου στον εγκέφαλο. Όταν για διάφορους λόγους, το οξυγόνο που φθάνει στον εγκέφαλο είναι λιγότερο από το αναγκαίο για τις βασικές λειτουργίες, τότε συμβαίνει η λιποθυμία, η οποία αποκαλείται και συγκοπή. Ο βασικός μηχανισμός που οδηγεί στη λιποθυμία είναι η ξαφνική μείωση […]
emfragma_757487738.jpg ΕΜΦΡΑΓΜΑΤΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΧΩΡΙΣ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΣΤΗΘΟΣ - Είναι γνωστό ότι τα καρδιακά επεισόδια με έμφραγμα του μυοκαρδίου, εκδηλώνονται συνήθως με πόνο στο στήθος. Ο πόνος αυτός εντοπίζεται στην προκάρδια περιοχή, στην περιοχή αριστερά του στέρνου και η χαρακτηριστική μορφή του, δημιουργεί αμέσως την υποψία για καρδιακό επεισόδιο. Όμως φαίνεται ότι ένας σημαντικός αριθμός ατόμων που εκδηλώνουν έμφραγμα του μυοκαρδίου, μπορεί να μην […]
depositphotos_113575796-stock-photo-sportsmen-legs-running.jpg ΠΡΟΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ – Υποχρεωτική ετήσια εξέταση παιδιών και ενηλίκων από καρδιολόγο - Ο προαθλητικός καρδιολογικός έλεγχος σε όλες τις ηλικίες έχει τελευταία προσλάβει μεγάλες διαστάσεις, κυρίως λόγω της μεγάλης δημοσιότητας περιστατικών αιφνίδιου θανάτου σε αθλητές. Ο αιφνίδιος θάνατος κατά την αθλητική δραστηριότητα είναι ιδιαίτερα τραγικό γεγονός, καθώς συνήθως αφορά άτομα νεαρής ηλικίας και εξαιρετικής φυσικής κατάστασης. Σε κάθε περίπτωση εκτός από τη βαθιά οδύνη για την οικογένεια, […]
bigstock-severe-heartache-man-sufferin-115177322.jpg Πόνος στο στήθος: Οφείλεται πάντα στην καρδιά; - Ο πόνος στο στήθος μπορεί να προκληθεί από διάφορες αιτίες. Ο πόνος δυνατόν να προέρχεται από πρόβλημα των οργάνων και των ιστών που περιέχονται ή έχουν σχέση με το θώρακα όπως η καρδιά, οι πνεύμονες, τα αγγεία, ο οισοφάγος, το στομάχι, τα οστά, οι μυς και τα νεύρα των θωρακικών τοιχωμάτων. Συχνά είναι δύσκολο να γίνει […]
kardiaki_aneparkeia-1.jpg ΦΟΥΣΚΩΜΑ Ή ΠΡΗΞΙΜΟ ΜΕ ΟΙΔΗΜΑ ΣΤΑ ΠΟΔΙΑ: Ψάξτε την καρδιά σας - Το φούσκωμα ή πρήξιμο των ποδιών και των αστραγάλων είναι ένα πολύ συχνό πρόβλημα. Με την αύξηση της ηλικίας το πρόβλημα γίνεται συχνότερο. Η συλλογή υγρών περιφερικά στις κνήμες, στους αστραγάλους και στα πόδια δημιουργεί οίδημα. Είναι το οίδημα αυτό που δίνει την εντύπωση του φουσκώματος ή του πρηξίματος. Το φούσκωμα στα πόδια μπορεί να […]
Στεφανιαία Νόσος Στεφανιαία Νόσος - Η στεφανιαία νόσος περιλαμβάνει ένα φάσμα καταστάσεων με κοινό υπόβαθρο της αθηροσκλήρυνση των στεφανιαίων αγγείων. Μπορεί να εκδηλωθεί ως σταθερή στηθάγχη, ασταθής στηθάγχη, οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου, οξύ πνευμονικό οίδημα ακόμη και ως αιφνίδιος θάνατος. Στα κλινικά σύνδρομα της στεφανιαίας νόσου, η ασταθής στηθάγχη, το οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου και ο αιφνίδιος καρδιακός θάνατος αποτελούν αυτό που […]
υπέρταση Τι πρέπει να γνωρίζω για την αρτηριακή υπέρταση - Η αρτηριακή υπέρταση ή αλλιώς «πίεση» είναι μια πάθηση της καρδιάς και των αγγείων που αποτελεί χωρίς υπερβολή μια μάστιγα της σύγχρονης κοινωνίας η έξαρση της οποίας οφείλεται αφενός στη γήρανση του πληθυσμού και αφετέρου στις σύγχρονες συνήθειες και τάσεις ζωής (καθιστική ζωή, έλλειψη άσκησης, διατροφή, παχυσαρκία και υπερκατανάλωση αλατιού). Ορισμός : Ως αρτηριακή υπέρταση […]
Καρδιοπάθειες Καρδιοπάθειες και εγκυμοσύνη - Η εμφάνιση καρδιακών επιπλοκών στη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι πολύ σημαντική γιατί μπορεί να έχει πολύ βλαβερές συνέπειες τόσο για τη μητέρα όσο και για το έμβρυο. Σημαντικότερες από αυτές τις επιπλοκές είναι η επιδείνωση προϋπαρχουσών βαλβιδοπαθειών (κυρίως στένωση αορτικής και ανεπάρκεια ή στένωση της μιτροειδούς βαλβίδας), η πνευμονική υπέρταση, η περιγεννητική μυοκαρδιοπάθεια και ο […]
kardia-image.jpg Καρδιά και αθλητές - Είναι σύνηθες να θεωρείται πως τα καρδιαγγειακά νοσήματα εκδηλώνονται από τη μέση ηλικία και έπειτα. Βάσει φυσικής εξέλιξης είναι δεδομένο πως ο μεγάλος όγκος νοσημάτων καρδιάς θα εκδηλωθεί με το πέρας των χρόνων, εφόσον αναφερόμαστε όμως σε καταστάσεις όπως η στεφανιαία νόσος-βαλβιδοπάθειες-καρδιακή ανεπάρκεια. Αυτό που πρέπει να γίνει γνωστό είναι πως υπάρχουν αρκετές παθήσεις της […]