rsz_lithiasi1.png

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΣΑΛΜΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

3 Δεκεμβρίου, 2013

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ είναι η δημιουργία λίθου ή λίθων μέσα στην αποχετευτική μοίρα του ουροποιητικού συστήματος.

Λιθίαση Νεφρού

Ουρητήρων

Ουροδόχου κύστεως

Ουρήθρας

rsz_lithiasi

Η λιθίαση του ουροποιητικού είναι πάθηση που προσβάλλει το ανθρώπινο είδος και είναι γνωστή από την αρχαιότητα.

Οι πρώτες ιστορικές αναφορές, αφορούν λίθους νεφρών και ουροδόχου κύστεως που ανακαλύφθηκαν σε Αιγυπτιακές μούμιες του 4800 π.Χ.

Η λιθίαση αποτελεί την τρίτη συχνότερη πάθηση του ουροποιητικού μετά τις λοιμώξεις και τις παθήσεις του προστάτη αδένα.

Εμφανίζεται σε άτομα κάθε ηλικίας και φύλου, σε κάθε φυλή και χώρα και είναι γνωστή από τους αρχαίους χρόνους.

Επηρεάζει περίπου το 5% του γενικού πληθυσμού με την επίπτωση να φτάνει το 12% στις βιομηχανικές χώρες.

Η πιθανότητα σχηματισμού νέου λίθου ένα χρόνο μετά το αρχικό επεισόδιο λιθίασης φτάνει το 10% με το ποσοστό υποτροπής να ανέρχεται στο 50% μέσα σε 5-7 χρόνια.

ammos_kai_petres_sto_ouropoiitiko_i_sti_choli

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΛΙΘΩΝ

-Πολύ πυκνά (συμπυκνωμένα) ούρα. Ούρα με υπερκεκορεσμένα διαλύματα αλάτων και υψηλού ειδικού βάρους λόγω:

Διαφόρων παθολογικών αιτιών

Αφυδάτωση

-Λίμναση των ούρων σε κάποιο σημείο του αποχετευτικού συστήματος με αποτέλεσμα καθίζησης των αλάτων των ούρων και τη δημιουργία λίθων.

-Μόλυνση των ούρων-μικρόβια τα οποία διασπούν την ουρία και δημιουργούν κατάλληλες συνθήκες καθιζήσεως και σχηματισμού λίθων όπως εναμμώνιου φωσφορικού μαγνησίου.

-Ενδογενείς (γονιδιακοί) παράγοντες. Οι οποίοι είναι υπεύθυνοι διαφόρων μεταβολικών διαταραχών που προάγουν τη λιθογένεση.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

● ΕΝΔΟΓΕΝΕΙΣ (κληρονομικότητα)

α. Μεταβολικές διαταραχές

β. Ανατομικές ανωμαλίες ουροποιητικού

γ. Ηλικία και φύλο

δ. Οικογενής παράγοντας

● ΕΞΩΓΕΝΕΙΣ

α. Κλίμα

β. Γεωγραφική περιοχή

γ. Επάγγελμα

δ. Διατροφή

ΕΝΔΟΓΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΦΥΛΟ

Μεγαλύτερη επίπτωση:20-40 έτη.

Η αναλογία ανδρών γυναικών είναι 1,7-2,4:1

Στα παιδιά, η συχνότητα είναι σχεδόν ίδια και στα δύο φύλα.

Το 12-13% των ανδρών θα νοσήσει κάποια χρονική περίοδο της ζωής του (5η δεκαετία), ενώ στις γυναίκες το 5-7%.

Πιο συχνή στον αριστερό νεφρό.

Στις γυναίκες είναι πιο συχνή η νεφρολιθίαση που προκαλείται από χρόνιες ουρολοιμώξεις, κυστινουρία και υπερπαραθυρεοειδισμό.

Η μεγαλύτερη επίπτωση στους άνδρες, αποδίδεται στα αυξημένα επίπεδα τεστοστερόνης, τα οποία έχουν σαν αποτέλεσμα αυξημένη παραγωγή ενδογενών οξαλικών από το ήπαρ. Τα χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης στις γυναίκες και στα παιδιά, ίσως προφυλάσσουν από την οξαλική λιθίαση. Επίσης, στις γυναίκες έχουν βρεθεί αυξημένες συγκεντρώσεις κιτρικών, που είναι ανασταλτές λιθίασης και έτσι πιθανόν να προφυλάσσουν το γυναικείο φύλο από την ασβεστούχο νεφρολιθίαση.

ΦΥΛΕΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ

Η εμφάνιση της νόσου είναι συχνότερη στους άνδρες από τις γυναίκες σε μία αναλογία 3:1 περίπου.

Υπάρχει ένα υψηλό ποσοστό εμφάνισης στην ηλικία των 35 ετών για τους άνδρες, ενώ στις γυναίκες η κατανομή κατά ηλικία παρουσιάζει δύο μέγιστες κορυφές, στις ηλικίες των 35 και 55 ετών.

Ανάμεσα στην λευκή και κίτρινη φυλή δεν υπάρχουν ουσιώδεις στατιστικές διαφορές αναφορικά με την εμφάνιση της ουρολιθίασης. Αντίθετα στους μαύρους, παρ’ όλο που ζουν σε θερμά κλίματα, η ουρολιθίαση είναι σχετικά σπάνια.

Μελέτες έχουν δείξει την ύπαρξη αυξημένης οικογενούς επίπτωσης στην εμφάνιση της ουρολιθίασης, καθώς το 25% των λιθιασικών ασθενών αναφέρει θετικό οικογενειακό ιστορικό.

Γενετικές μελέτες έχουν δείξει ότι αρκετές μορφές ουρολιθίασης σχετίζονται με πολυγονιδιακά ελλείματα.

Επιπλέον, ορισμένες διαταραχές που προκαλούν λιθίαση, όπως η κυστινουρία (αυτόσωμο υπολειπόμενο χαρακτήρα) και η οικογενής νεφρική σωληναριακή οξέωση, είναι σαφώς κληρονομικές γενετικές ανωμαλίες.

ΕΝΔΟΓΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ (ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ)

Σημαντικός ο ρόλος της κληρονομικότητας με επίπτωση περισσότερο ή λιγότερο στις διάφορες φυλές.

Ινδοί Β. Αμερικής, μαύροι Αμερικής και Αφρικής, ιθαγενείς Ισραηλίτες: σπάνια παρουσιάζουν λίθους.

Λαοί χωρών με ψυχρό κλίμα, όπως Ευρασιάτες και λευκοί: υψηλή επίπτωση.

Το οικογενειακό ιστορικό έχει μεγαλύτερη επίπτωση στις γυναίκες (64,7%), σε σχέση με τους άνδρες (51%).

Διάφορες μελέτες έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα πως η ουρολιθίαση συνοδεύεται με πολυγονιδιακό ελάττωμα . Σε παλιότερη μελέτη βρέθηκε ότι η αποβολή ασβεστίου στα ούρα είναι σημαντικά μεγαλύτερη σε συζύγους ασθενών με νεφρολιθίαση, σε σχέση με τα άτομα του ίδιου φύλου της ομάδας των μη λιθιασικών ασθενών, της ίδιας οικογένειας. Από αυτό προκύπτει ότι, οι οικογενειακές συνήθειες διατροφής παίζουν σημαντικό ρόλο στην αιτιολογία της ουρολιθίασης.

Μερικές παθήσεις που προκαλούν νεφρολιθίαση είναι κληρονομικές:

• Οικογενής νεφρική σωληναριακή οξέωση: συνοδεύεται με νεφρολιθίαση και νεφρασβέστωση στο 70% των ασθενών

• Κυστινουρία (ομόζυγος μορφή)

• Κληρονομική ξανθινουρία

Λευκή Φυλή: άνδρες 12-13%

γυναίκες 5-7% (αναλογία 1,6-2,4/1)

Μαύρη φυλή: άνδρες 1-2%

γυναίκες 0,5-1,5% (αναλογία 1,5/1)

Μεταβολικές διαφορές συνθέσεως των ούρων.

Έγχρωμοι: χαμηλά επίπεδα Ca και κυστίνης στα ούρα και υψηλά επίπεδα Na σε σχέση με τους λευκούς.

Παράδοξο το γεγονός τα χαμηλά επίπεδα κιτρικών αλάτων στα ούρα.

ΕΞΩΓΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

α. Κλίμα

β. Γεωγραφική περιοχή

γ. Επάγγελμα

δ. Διατροφή

ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ-ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

Η επίπτωση της ουρολιθίασης είναι μεγαλύτερη στις ορεινές και τροπικές περιοχές.

Η συχνότητα εμφάνισης είναι μικρότερη στην Κεντρική και Νότια Αμερική και στην Αφρική και υψηλότερη στις ΗΠΑ, Ευρώπη, βόρεια Ινδία και Πακιστάν.

Φαίνεται ότι οι διαφορετικές γεωγραφικές ζώνες επιδρούν έμμεσα στις παρατηρούμενες διαφορές συχνότητας της ουρολιθίασης μέσω τις διαφοράς των κλιματολογικών συνθηκών και της περιεκτικότητας του πόσιμου νερού σε ιχνοστοιχεία (π.χ. ασβέστιο, μαγνήσιο). Στα πολύ θερμά κλίματα, λόγω της μεγάλης εφίδρωσης, τα ούρα είναι συμπυκνωμένα με αποτέλεσμα την αυξημένη κρυσταλλοποίηση και τον σχηματισμό λίθων.

Ενδιαφέρουσες είναι οι μελέτες που δείχνουν ότι η σύσταση των λίθων παρουσιάζει ένα είδος γεωγραφικής κατανομής, αφού η αναλογία των τύπων των λίθων που εμφανίζονται μεταβάλλεται ανάλογα με την περιοχή

ΕΠΟΧΙΑΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ

Μελέτες έχουν δείξει την ύπαρξη αύξησης της συχνότητας εμφάνισης κωλικών κατά τους καλοκαιρινούς και φθινοπωρινούς μήνες, γεγονός που αποδίδεται στην αυξημένη θερμοκρασία και στην επακόλουθο αφυδάτωση.

Οι άνδρες παρουσιάζουν υψηλό κορεσμό των ούρων σε οξαλικό ασβέστιο το καλοκαίρι ενώ οι γυναίκες νωρίς το χειμώνα.

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ-ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ

Ομάδες επαγγελμάτων γραφείου παρουσιάζουν αυξημένη συχνότητα νεφρολιθίασης, συγκριτικά με άτομα που επιτελούν χειρονακτική εργασία. Σε αυτό φαίνεται να επηρεάζει η περιορισμένη κινητικότητα και ο μη τακτικός τρόπος ζωής και διατροφής.

Μελέτες έχουν δείξει ότι άτομα που βρίσκονται σε συνθήκες αυξημένης έντασης (stress), λόγω οικονομικών προβλημάτων, συναισθηματικής έντασης ή επαγγελματικής πίεσης, παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο νεφρολιθίασης.

ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Οι διατροφικές συνήθειες παίζουν σημαντικό ρόλο, τόσο στην συχνότητα εμφάνισης, όσο και στο είδος της λιθίασης.

 

Με τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης αυξήθηκε η κατανάλωση του ζωικού λευκώματος και του λίπους με αντίστοιχη αύξηση του ποσοστού εμφάνισης της ουρολιθίασης (χαρακτηριστικό το γεγονός μείωσης της συχνότητας της κατά την περίοδο των δυο παγκόσμιων πολέμων).

Η λήψη άφθονων υγρών είναι ένας σημαντικός διαιτητικός παράγοντας για την πρόληψη της λιθίασης (μικρή πρόσληψη ή μεγάλες απώλειες υγρών δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για την εμφάνιση ουρολιθίασης).

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ: η διατροφή είναι ένας λιθογενετικός παράγων για την ομάδα εκείνη του πληθυσμού που έχει προδιάθεση λιθιασικής νόσου και γι’ αυτό θα πρέπει σ’ αυτή την ομάδα να τροποποιείται ανάλογα με το διαιτολόγιο.

Είδη Ουρόλιθων

Λίθοι ασβεστίου 75-85% (οξαλικό ασβέστιο 70-80%, φωσφορικό ασβέστιο 5-10% ή και τα δύο)

Φλεγμονώδης λιθίαση, στρουβίτης (εναμμώνιου φωσφορικού μαγνησίου) 5-10%

Λίθοι ουρικού οξέως 5-10%

Λίθοι κυστίνης 1-5%

 

ΛΙΘΟΙ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ

80% ενδογενής προέλευσης

20% τροφές (σπανάκι, τομάτα, μαύρο τσάι, κόκα κόλα, κακάο, σοκολάτα, μπάμιες, καρύδια, φράουλες, σόγια).

Οι λίθοι ασβεστίου προσεγγίζουν το 70% περίπου όλων των λίθων του ουροποιητικού.

Πιο συχνοί στους άνδρες.

Ακτινοσκιεροί με πυκνότητα ανάλογη με αυτή του σκιαγραφικού που χρησιμοποιείται στην ενδοφλέβια πυελογραφία.US και CT έλεγχος είναι δυνατόν να αναγνωρίσουν λίθους οξαλικού ασβεστίου ενώ δεν μπορούν να τους διαφοροδιαγνώσουν.

Οι λίθοι ασβεστίου δεν διαλύονται και σπάνια σχετίζονται με λοίμωξη.

Λίθοι<4mm μπορούν να αποβληθούν αυτόματα.

Λίθοι μεταξύ 4 και 7mm έχουν 50% πιθανότητες να περάσουν.

Λίθοι>7mm είναι σχεδόν αδύνατο να αποβληθούν αυτόματα.

 

ΛΙΘΟΙ ΟΥΡΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ

5-10% των λίθων του ουροποιητικού στις ΗΠΑ.

Η συχνότητα ποικίλλει στις διάφορες χώρες (π.χ. στη Μέση Ανατολή η συχνότητα φθάνει το 25%).

Υποτροπιάζουν συχνά.

Το σκυλί της Δαλματίας είναι το μόνο θηλαστικό, εκτός του ανθρώπου, το οποίο κινδυνεύει να σχηματίσει λίθους ουρικού οξέος (ισότιμο κίνδυνο με τον άνθρωπο).

Ο άνθρωπος ,σε αντίθεση με τα άλλα θηλαστικά, δεν έχουν το ηπατικό ένζυμο ουρικάση το οποίο μετατρέπει το αδιάλυτο στο νερό ουρικό οξύ σε αλλαντοίνη (διαλυτή στο νερό και αποβάλλεται από τους νεφρούς)

ΟΥΡΙΚΟ ΟΞΥ:ειναι το τελικό προϊόν του μεταβολισμού των πουρινών και προέρχεται από εξωγενείς πηγές (δίαιτες πλούσιες σε πουρίνες) όσο και από ενδογενείς (αυξημένος καταβολισμός, π.χ. ουρική αρθρίτιδα, μυελοπλαστικές διαταραχές).

 

ΛΙΘΟΙ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ (ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΛΙΘΙΑΣΗ)

5-10%.

Ο λίθος στρουβίτη είναι ένας φλεγμονώδης λίθος.

Πιο συχνοί στις γυναίκες με αναλογία 2:1 (πιο επιρρεπείς στις ουρολοιμώξεις).

Σχηματίζονται σε περιπτώσεις επίμονης λοίμωξης από μικρόβια που παράγουν το ένζυμο ουρεάση (διασπά την ουρία σε αμμωνία και CO2).

Προϋπόθεση το pH>7.

Μικρόβια που παράγουν ουρεάση: πρωτέας (το συχνότερο στους στρουβίτες), κλεμπσιέλα, ψευδομονάδα, ουρεόπλασμα, μυκόπλασμα.

Είναι η συχνότερη αιτία κοραλλιοειδούς λιθιάσεως.

Έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια (λογω έγκαιρης αντιμετώπισης των ουρολοιμώξεων).

 

ΛΙΘΟΙ ΚΥΣΤΙΝΗΣ

Σπάνιοι, 1-2%

Η κυστίνη προσλαμβάνεται από τις τροφές και είναι προϊόν του μεταβολισμού

Υπό φυσιολογικές συνθήκες αυτό το αμινοξύ επαναρροφάται πλήρως από τα νεφρικά σωληνάρια με αποτέλεσμα η συγκέντρωσή του στα ούρα να ειναι μικρη

H ΚΥΣΤΙΝΟΥΡΙΑ είναι μια κληρονομική διαταραχή (μεταβιβαζόμενη με αυτοσωμικό υπολειπόμενο χαρακτήρα) της νεφρικής επαναρρόφησης κυστίνης .

 

 

ΟΥΡΟΔΙΑΓΝΩΣΗ-ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟ ΑΝΔΡΟΛΟΓΙΚΟ ΙΑΤΡΕΙΟ

ΣΑΛΜΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

χειρουργός ουρολόγος

 

 

 

MyDoctors ajax loader

Άρθρα απο τον ίδιο συγγραφέα

1827defbec81a8767cb75095d3a6c135_l.jpg Αιματουρία - Είναι η κατάσταση κατά την οποία στη μικροσκοπική εξέταση του ιζήματος των ούρων ανευρίσκονται περισσότερα από 3 ερυθρά αιμοσφαίρια κατά οπτικό πεδίο. Η αιματουρία μπορεί να είναι μακροσκοπική, όταν τα ούρα χρωματίζονται ερυθρά, ή μικροσκοπική, όταν η παρουσία του αίματος αποκαλύπτεται μόνο μικροσκοπικά. Η αιματουρία οποιουδήποτε βαθμού είναι σοβαρό σύμπτωμα και στους ενηλίκους θα πρέπει […]
img-ashx-1.jpg ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΠΕΡΜΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ; - Το σπερμοδιάγραμμα είναι μια εξέταση της εκτίμησης της γονιμότητας του άντρα και περιλαμβάνει την αξιολόγηση των εξής παραμέτρων: Φυσικά χαρακτηριστικά (όψη, οσμή, χροιά, ρευστοποίηση, ιξώδες, pH) Ποσοτικά στοιχεία (όγκος σπέρματος, συγκέντρωση και ολικός αριθμός σπερματοζωαρίων) Κινητικότητα σπερματοζωαρίων σε 4 κατηγορίες (ταχεία προωθητική, νωθρή προωθητική, επιτόπια, ακινησία) Ζωτικότητα σπερματοζωαρίων Καταγραφή μικροσκοπικών ευρημάτων (στρογγυλά κύτταρα, επιθηλιακά κύτταρα, […]
doctor.jpg Πυουρία-Πνευματουρία - Για την πυουρία και την πνευματουρία μας ενημερώνει ο ουρολόγος Ιωάννης Σαλμάς.   Πνευματουρία. Είναι η δίοδος αέρα, με τη μορφή φυσαλίδων, στα ούρα. Οφείλεται σχεδόν πάντοτε σε συρίγγιο μεταξύ ουροποιητικού συστήματος και εντέρου. Συχνότερα το συρίγγιο αφορά την ουροδόχο κύστη ή την ουρήθρα, μπορεί όμως να εντοπίζεται και στον ουρητήρα ή ακόμη και τη νεφρική […]
man-wc-5.jpg Γιατί… τρέχουμε συνεχώς στο wc μέσα στη νύκτα; -  Για τη συχνουρία και τη νυκτουρία, τι είναι και πού οφείλονται, γράφει ο ουρολόγος Ιωάννης Σαλμάς. Η συχνουρία είναι ένα από συχνότερα συμπτώματα του κατώτερου ουροποιητικού. Ο όρος υποδηλώνει αυξημένο αριθμό ουρήσεων κατά τη διάρκεια του 24ώρου. Φυσιολογικά, η λειτουργική χωρητικότητα της κύστης είναι περίπου 350-400 ml, ο δε ημερήσιος αριθμός ουρήσεων είναι 5-6. Αυξημένη […]
hair_loss_2-original-6.jpg Υδροκήλη: Όταν δεν περνάει… μόνη της - Υδροκήλη αποκαλείται η συλλογή υγρού μεταξύ του τοιχωματικού και του σπλαγχνικού πετάλου του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα του όρχεως. Πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί, όταν δεν διορθώνεται αυτόματα, μας ενημερώνει ο χειρουργός ουρολόγος Ιωάννης Σαλμάς. Αιτιολογία-Ταξινόμηση Μπορεί να είναι ιδιοπαθής ή δευτεροπαθής (συνηθέστερα μετά από κάποια φλεγμονή, τραυματισμό ή και όγκο του όρχεως ή της επιδιδυμίδας). Διακρίνεται σε υδροκήλη του όρχεως, όταν το […]
blond-boy.jpg Φίμωση: Αίτια & αντιμετώπιση - Τι είναι η φίμωση, πού οφείλεται, γιατί και πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί μας ενημερώνει ο χειρουργός ουρολόγος Ιωάννης Σαλμάς. Φίμωση είναι η συγγενής ή επίκτητη στένωση του στομίου της ακροποσθίας (του δέρματος που καλύπτει τη βάλανο, κεφαλή του πέους), με συνέπεια αδυναμία αποκάλυψης της βαλάνου με έλξη της ακροποσθίας προς τη βάση του πέους. Αίτια Η φίμωση είναι είτε συγγενής (από τη γέννηση […]
rsz_lithiasi1.png ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ - ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ είναι η δημιουργία λίθου ή λίθων μέσα στην αποχετευτική μοίρα του ουροποιητικού συστήματος. Λιθίαση Νεφρού Ουρητήρων Ουροδόχου κύστεως Ουρήθρας Η λιθίαση του ουροποιητικού είναι πάθηση που προσβάλλει το ανθρώπινο είδος και είναι γνωστή από την αρχαιότητα. Οι πρώτες ιστορικές αναφορές, αφορούν λίθους νεφρών και ουροδόχου κύστεως που ανακαλύφθηκαν σε Αιγυπτιακές μούμιες του 4800 […]