Πώς θα προστατέψουμε την υγεία μας εν μέσω καύσωνα
My Doctors
καύσωνα

Είναι όλο και πιο συχνοί, όλο και πιο έντονοι, όλο και πιο μεγάλοι σε διάρκεια. Συμβαίνουν, πλέον, ταυτόχρονα σε διαφορετικές και μακρινές μεταξύ τους χώρες ή ακόμα και ηπείρους, όπως π.χ. σε Αμερική και Ευρώπη, καλύπτουν ολοένα και μεγαλύτερες γεωγραφικές περιοχές, συμβαίνουν σε μέρη που δεν είχαν ξανασυμβεί όπως π.χ. φέτος στην Αγγλία και ο μέσος αριθμός ημερών τους έχει γίνει από 20 το 1979, 143 το 2019.

Είναι οι ακραίοι καύσωνες, τους οποίους η επιστημονική κοινότητα αποδίδει σχεδόν ομόφωνα στην κλιματική κρίση και αποτελούν μια νέα πραγματικότητα, πιθανόν μη αναστρέψιμη, με την οποία καλούμαστε να ζήσουμε. Αυτό σημαίνει ότι όχι μόνον θα συνεχίσουν να εμφανίζονται θερμοκρασίες που κάποτε ήταν απίθανες ή σπάνιες, αλλά αυτές θα ανεβαίνουν κιόλας, σημειώνοντας νέα καταστροφικά ρεκόρ έντασης και διάρκειας, με ανυπολόγιστο κόστος σε ανθρώπινες ζωές και τεράστιο οικονομικό, πολιτικό και κοινωνικό αντίκτυπο.

«Ήδη, και χωρίς να έχει τελειώσει το καλοκαίρι, η εποχή που εντείνονται με τον συγκεκριμένο τρόπο οι εκδηλώσεις της κλιματικής κρίσης (καύσωνες, ξηρασία, πυρκαγιές), ο απολογισμός σε ανθρώπινες ζωές στην Ευρώπη και τον κόσμο είναι θλιβερός.

Αυτό το γεγονός δημιουργεί την ανάγκη για δύο ειδών δράσεις: ατομική δράση προς την κατεύθυνση της (αυτό)προστασίας από το σύμπτωμα (τον καύσωνα) και συλλογική δράση προς την κατεύθυνση της αντιμετώπισης της αιτίας της κλιματικής κρίσης, της νόσου.

Όπως είναι φανερό από το σχήμα λόγου «νόσος-σύμπτωμα» η αντιμετώπιση του προβλήματος των καυσώνων περνάει από τη «θεραπεία» της αιτίας, της κλιματικής κρίσης. Ωστόσο, σε όλες τις περιπτώσεις, το πρώτο βήμα προς αυτή τη θεραπεία είναι το να μείνουμε ζωντανοί και υγιείς. Και αυτό σημαίνει να γνωρίζουμε από τι και πώς να προστατεύσουμε τον εαυτό μας», επισημαίνει ο κ. Ηλίας Μούτσιος M.D, Ειδικός Παθολόγος, Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής στο Metropolitan Hospital.

Τι συμβαίνει στο σώμα κατά τον καύσωνα;

Φυσιολογικά ιδρώνει, διατηρώντας με αυτό τον τρόπο τη θερμοκρασία του εντός των φυσιολογικών ορίων. Γιατί; Γιατί ο ιδρώτας είναι ουσιαστικά νερό, το οποίο, καθώς εξατμίζεται, απομακρύνει τη θερμότητα από το σώμα. Όταν για οποιοδήποτε λόγο η εφίδρωση μειώνεται ή/και αυξάνεται, τότε αρχίζουν τα προβλήματα. Πότε και σε ποια άτομα συμβαίνει αυτό; Συμβαίνει σε όλους όταν η εξωτερική θερμοκρασία είναι υψηλή και η σχετική υγρασία επίσης υψηλή, γιατί τότε το σώμα αδυνατεί να αποβάλλει θερμότητα (οπότε και αισθάνεται τη θερμοκρασία πιο ψηλή απ’ ό,τι είναι στ’ αλήθεια).

Συμβαίνει επίσης σε: άτομα που δεν ενυδατώνονται επαρκώς, άτομα κάτω των 4 και άνω των 65 ετών, άτομα που γυμνάζονται έντονα, άτομα που καταναλώνουν πολύ αλκοόλ, άτομα που παίρνουν κάποια φάρμακα όπως διουρητικά, ηρεμιστικά, αντιυπερτασικά, άτομα με ασθένειες που επηρεάζουν την ικανότητα εφίδρωσης (στεφανιαία νόσος, πνευμονικά νοσήματα, νοσήματα του ήπατος, του θυρεοειδούς, σακχαρώδης διαβήτης, παχυσαρκία).

Τι όμως συμβαίνει ακριβώς;

Πρώτα έρχεται η υπερθερμία, δηλαδή η άνοδος της θερμοκρασίας του σώματος (την οποία μπορεί να μην αντιληφθούμε χωρίς να την μετρήσουμε ή να την αντιληφθούμε σαν πυρετό, παρόλο που δεν έχει σχέση με αυτόν). Όταν αυτή η άνοδος ξεπερνάει τους 37,3° C, σταδιακά και μέχρι τους 40° C εμφανίζονται δυσφορία και προβλήματα όπως:

  • Μυϊκές κράμπες στα πέλματα, τις γάμπες, τους μηρούς και τα χέρια, λόγω της απώλειας ηλεκτρολυτών
  • Θερμική εξάντληση, κατάσταση που περιλαμβάνει κράμπες, μυϊκή αδυναμία, ταχυκαρδία, ναυτία, εμετό, ζάλη, πονοκέφαλο, χλωμό δέρμα και υπερβολική εφίδρωση
  • Δερματικός ερεθισμός
  • Θερμικό στρες, κατάσταση που εμφανίζεται σε άτομα που εργάζονται υπό συνθήκες ζέστης/καύσωνα (εργάτες οικοδομής, πυροσβέστες, τροχονόμους).

Όταν η άνοδος της θερμοκρασίας του σώματος ξεπερνά τους 40° C, τότε μιλάμε για θερμοπληξία, μια βαρύτερη κατάσταση που προκαλεί κατάρρευση του εγκεφάλου και άλλων οργάνων και είναι απειλητική για την ίδια τη ζωή.

Συμπτώματα θερμοπληξίας (heatstroke)

Τα συμπτώματα της θερμοπληξίας μπορεί να μοιάζουν με αυτά της καρδιακής προσβολής ή του εγκεφαλικού επεισοδίου.

Πρώτο σύμπτωμα είναι συνήθως οι κράμπες. Εκτός από τις κράμπες, μπορεί να εμφανιστούν ζάλη, ναυτία, σύγχυση, πονοκέφαλος, έμετος.

Μπορεί να παρατηρηθεί παραλήρημα, διανοητική σύγχυση, σπασμοί και, κάποιες φορές, απώλεια αισθήσεων.

Το δέρμα είναι καυτό, ερυθρό και ξηρό. Η θερμοκρασία του σώματος φτάνει τους 41° C, η αναπνοή είναι γρήγορη, ενώ ο σφυγμός εξασθενεί προοδευτικά.

Σε βαριά θερμοπληξία, ο ασθενής παθαίνει μαζική καταστροφή των μυών, νεφρική και αναπνευστική ανεπάρκεια, με αποτέλεσμα πνευμονικό οίδημα. Καρδιακές αρρυθμίες είναι παρούσες, καθώς επίσης διαταραχές πηκτικότητας του αίματος, ενώ μπορεί να παρατηρηθεί εγκεφαλοπάθεια, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε κώμα. Υπό αυτές τις συνθήκες, ο θάνατος είναι πολύ πιθανός (25% των πασχόντων πεθαίνουν).

Τι κάνουμε σε περίπτωση θερμοπληξίας

«Καλούμε αμέσως ιατρική βοήθεια, καθώς η αντιμετώπιση της θερμοπληξίας είναι μόνο νοσοκομειακή. Μέχρι να έρθει η βοήθεια επιχειρούμε να μειώσουμε αμέσως τη θερμοκρασία του πάσχοντος ατόμου, μεταφέροντάς το σε σκιερό μέρος, διαβρέχοντάς το με χλιαρό νερό, βάζοντάς το στο ντους, παρακολουθώντας ταυτόχρονα τη θερμοκρασία του σώματός του. Επίσης τοποθετούμε κρύα επιθέματα (κομπρέσες, παγοκύστες) στους βουβώνες και τις μασχάλες, δροσίζουμε με τη βοήθεια ανεμιστήρα ή ενός σφουγγαριού με κρύο νερό. Αν καταφέρουμε να «ρίξουμε» τη θερμοκρασία του πάσχοντος όσο περιμένουμε την ιατρική βοήθεια (ιδανικά πρέπει να πέσει κάτω από τους 38,3° C) η κατάσταση δεν είναι πια τόσο ανησυχητική», αναφέρει ο ιατρός.

Προληπτικά μέτρα

Και στη θερμοπληξία ισχύει το «κάλλιον το προλαμβάνειν», το οποίο περιλαμβάνει μια σειρά από απλά μέτρα προφύλαξης, που καλό είναι να εφαρμόζονται σχολαστικά από όλους και περισσότερο από τα άτομα που ανήκουν στις ευάλωτες ομάδες που περιγράφηκαν παραπάνω. Αυτά είναι τα εξής:

  1. Αποφυγή έντονων δραστηριοτήτων στην ύπαιθρο όταν η σχετική υγρασία είναι υψηλή, ακόμα και για άτομα προσαρμοσμένα στη ζέστη.
  2. Λήψη άφθονων υγρών (ιδανικά νερό, αλλά και παγωμένο τσάι, χυμούς φρούτων, αναψυκτικά χωρίς ζάχαρη).
  3. Αποφυγή του αλκοόλ σε οποιαδήποτε εκδοχή του (ακόμα και μπίρα).
  4. Ελαφρά ρούχα («καλοκαιρινά» υφάσματα-φωτεινά χρώματα), αντηλιακή κρέμα, καπέλο, γυαλιά ηλίου, παραμονή σε σκιερό μέρος, χρήση ανεμιστήρα και κλιματισμού, αποφυγή άσκοπων μετακινήσεων και μακράς παραμονής σε μη κλιματιζόμενους χώρους.
  5. Κρύο ντους ή μπάνιο όσο το δυνατόν συχνότερα.
  6. Προσέχουμε τους γύρω μας και τους ζητάμε να κάνουν το ίδιο.
  7. Δεν αφήνουμε παιδιά ή ζώα στο αυτοκίνητο, έστω και αν λείψουμε για λίγο.
  8. Ενημερωνόμαστε για την εξέλιξη του καύσωνα.
  9. Μένουμε όσο το δυνατόν περισσότερο σε κλιματιζόμενο χώρο.

Τι άλλο συμβαίνει στο σώμα κατά τον καύσωνα

«Διάφορες μελέτες έχουν δείξει κατ’ επανάληψη ότι ο καύσωνας οδηγεί σε μείωση των νοητικών λειτουργιών σε ποσοστό 10-13%. Αυτό το γεγονός αυξάνει τον κίνδυνο λανθασμένων κρίσεων, λανθασμένων αποφάσεων, επαγγελματικών τραυματισμών ή καταστροφών και πρέπει πάντα να λαμβάνεται υπόψη. Επίσης, άλλες μελέτες δείχνουν ότι ο καύσωνας συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο για προβλήματα των νεφρών, δερματικές λοιμώξεις, πρόωρο τοκετό και αυξημένη επιθετικότητα», καταλήγει ο κ. Μούτσιος.

MyDoctors ajax loader

Μπορει να σας ενδιαφερουν

Δυνατή στύση χωρίς φάρμακα; Κι όμως γίνεται

Δυνατή στύση χωρίς φάρμακα; Κι όμως γίνεται

Αυτή την εποχή η ερωτική ορμή είναι στο peak της. Αλλά ένας στους δύο άνδρες δεν μπορεί να αντεπεξέλθει στην ερωτική πράξη, έχοντας μια ικανοποιητική στύση, με αποτέλεσμα να στερείται την ευχαρίστηση, να αισθάνεται ευάλωτος και χωρίς αυτοπεποίθηση, αλλά και να μην...

Κολπίτιδες και καλοκαίρι: Προσοχή στην χαλάρωση των διακοπών

Κολπίτιδες και καλοκαίρι: Προσοχή στην χαλάρωση των διακοπών

Ο ήλιος, η θάλασσα, η υγρασία και η χαλαρή διάθεση των γυναικών κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, αυξάνουν την εμφάνιση μολύνσεων και κυρίως αυτών της ευαίσθητης περιοχής.Η εμφάνιση μιας κολπίτιδας, ωστόσο, μπορεί όχι μόνο να σας ταλαιπωρήσει, αλλά και να καταστρέψει...

Κολύμβηση: Πώς να αποφύγετε τραυματισμούς στον ώμο

Κολύμβηση: Πώς να αποφύγετε τραυματισμούς στον ώμο

Η κολύμβηση θεωρείται από τους καλύτερους τρόπους εκγύμνασης του σώματος, αφού οι αρθρώσεις δεν καταπονούνται τόσο όσο με άλλες μορφές άσκησης. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είναι απίθανο να προκύψει κάποιος τραυματισμός. Μάλιστα, όσοι παραθεριστές ήταν αδρανείς όλον τον...

Δερματικά προβλήματα και αντηλιακά: Ποια είναι κατάλληλα για μένα;

Δερματικά προβλήματα και αντηλιακά: Ποια είναι κατάλληλα για μένα;

Ευεργετική για τη σωματική και πνευματική υγεία είναι η έκθεση στον ήλιο, την κύρια πηγή βιταμίνης D που είναι απαραίτητη για πολλές και ζωτικές διαδικασίες στο σώμα. Ωστόσο, η υπερβολική έκθεση και σε ώρες έντονης ηλιοφάνειας είναι επιβλαβής για το μεγαλύτερο όργανο...

Σώμα χωρίς κυτταρίτιδα: Κερδίστε στα σημεία χάνοντας πόντους

Σώμα χωρίς κυτταρίτιδα: Κερδίστε στα σημεία χάνοντας πόντους

«Εφιάλτη» για πολλές γυναίκες αποτελεί η όψη φλοιού πορτοκαλιού: εννέα στις δέκα αντιμετωπίζουν πρόβλημα κυτταρίτιδας, ανεξάρτητα από το αν έχουν παραπανίσια κιλά ή όχι. Βέβαια η συσσώρευση τοπικού λίπους ευνοεί την εμφάνισή της ή επιδεινώνει την κατάστασή της. «Η...

Εγκυμοσύνη: Πως αντιδρά ο οργανισμός της γυναίκας στη ζέστη

Εγκυμοσύνη: Πως αντιδρά ο οργανισμός της γυναίκας στη ζέστη

Η ζέστη του καλοκαιριού επηρεάζει πολλούς ανθρώπους περισσότερο από άλλους και οι έγκυοι είναι μια πληθυσμιακή ομάδα που έχει μεγάλη δυσανεξία σε αυτήν. Τι σημαίνει όμως αυτό για την ίδια την έγκυο και το αγέννητο μωρό της;«Δεν είναι σπάνιο να βλέπουμε εγκύους στο...

Μάτια: Προστασία από τους κινδύνους του καλοκαιριού

Μάτια: Προστασία από τους κινδύνους του καλοκαιριού

Οι καλοκαιρινές διακοπές είναι εφέτος πιο απαραίτητες παρά ποτέ, μετά τις δυσκολίες που περάσαμε εξαιτίας του νέου κορωνοϊού. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι θα γίνουμε απρόσεκτοι γιατί είναι πολλά τα απρόοπτα που μπορεί να αντιμετωπίσουμε, πολλά από τα οποία αφορούν τα...

Μπορώ να κάνω αποτρίχωση με λέιζερ το καλοκαίρι;

Μπορώ να κάνω αποτρίχωση με λέιζερ το καλοκαίρι;

Αυτοπεποίθηση και σιγουριά μπορεί να προσφέρει η μόνιμη αποτρίχωση, σε άνδρες και γυναίκες που ετοιμάζονται για τις καλοκαιρινές διακοπές τους. Η εμφάνιση σε παραλίες και πισίνες με δέρμα χωρίς τρίχες, λείο και απαλό, μπορεί να τονώσει την εικόνα που έχουν για τον...

Θαλάσσια σπορ και ωτίτιδες: Τα ναι και τα όχι στο νερό

Θαλάσσια σπορ και ωτίτιδες: Τα ναι και τα όχι στο νερό

Δεν πάει και τόσος καιρός που ο περίφημος κωδικός 6, που πάρα πολλοί άνθρωποι χρησιμοποίησαν το διάστημα του εγκλεισμού λόγω COVID-19, έγινε μια καθημερινή συνήθεια. Ο εγκλεισμός τελείωσε, αλλά η καλή συνήθεια της άσκησης ευτυχώς παρέμεινε και, μάλιστα, «μετατέθηκε»...