Ηλιακή ακτινοβολία και αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα: Φίλοι ή εχθροί;
My Doctors
αυτοάνοσα

Το ηλιακό φως είναι μια βασική πηγή φωτός και θερμότητας για τη ζωή στη γη. Αποτελείται από υπεριώδη (UV), ορατή και υπέρυθρη ακτινοβολία.

Η εξάντληση του στρατοσφαιρικού όζοντος και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής, οδηγούν σε αυξημένη έκθεση σε υπεριώδεις (UV) ζώνες κύματος, ειδικά στην περιοχή UVB (280-320 nm).

Εκτός από τα ευεργετικά αποτελέσματα της έκθεσης στην υπεριώδη ακτινοβολία, (όπως η παραγωγή βιταμίνης D, κ.ά.), μπορεί να υπάρξουν και αρνητικές συνέπειες στην ανθρώπινη υγεία.

Επιπτώσεις ηλιακού φωτός

«Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, οι επιστήμονες σε όλο τον κόσμο έχουν διερευνήσει πώς η υπεριώδης ακτινοβολία (UVR) επηρεάζει το ανοσοποιητικό σύστημα.

Αλλά σήμερα αυξάνονται τα στοιχεία υπέρ της πολλαπλής ανοσοενεργοποίησης και συστηματικής αντίδρασης του οργανισμού (Nat Rev Immunol. 2019 Nov).

Ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματα, είναι η επαγόμενη από την υπεριώδη ακτινοβολία ανοσοκαταστολή, μια ελαττωματική ανοσοαπόκριση που προκαλείται από την υπεριώδη ακτινοβολία που επηρεάζει πρώτα το δέρμα και μετά ολόκληρο το σώμα.

Η υπεριώδης ακτινοβολία οδηγεί σε μια σύνθετη αλληλουχία γεγονότων στο δέρμα που δημιουργεί ποικίλες φλεγμονώδεις αλλαγές ανάλογα με τον στόχο.

Αυτές οι ανοσολογικές διεργασίες εκδηλώνονται ως: υπεραιμία, υπεραλγησία και φλεγμονή, τα οποία μπορεί να προκύψουν από την έκθεση σε διαφορετικά μήκη κύματος UV», αναφέρει η κ. Ελένη Κομνηνού, Ρευματολόγος Διευθύντρια Κλινικής Αυτοάνοσων Ρευματικών Παθήσεων στο Μetropolitan General.

Η υπεριώδης ακτινοβολία καταστέλλει το ανοσοποιητικό σύστημα με πολλούς τρόπους:

  • Αναστέλλει την παρουσίαση αντιγόνου
  • Διεγείρει την απελευθέρωση ανοσοκατασταλτικών κυτοκινών
  • Διεγείρει τη δημιουργία T-λεμφοκυττάρων του ρυθμιστικού υποτύπου (T- reg).

Το μεγαλύτερο μέρος της προσοχής στρέφεται προς τα ρυθμιστικά Τ-λεμφοκύτταρα που είναι υπεύθυνα για την τοπική και συστηματική ανοσοκατασταλτική απόκριση υπό την επίδραση του ηλιακού φωτός.

Ο ρόλος των ρυθμιστικών Τ-κυττάρων σε αυτοάνοσα νοσήματα έχει μελετηθεί καλά σε ασθενείς με Συστηματικό Ερυθηματώδη Λύκο (ΣΕΛ).

Ο κύριος μοριακός στόχος για την επαγόμενη από την υπεριώδη ακτινοβολία ανοσοκαταστολή είναι η βλάβη του DNA που προκαλείται από την υπεριώδη ακτινοβολία.

MyDoctors Image1 1

Ποια υπεριώδης ακτινοβολία μπορεί να αποδυναμώσει το ανοσοποιητικό σύστημα;

Σε πειραματόζωα, η έκθεση σε ακτινοβολία UV-B προκαλεί επιλεκτικές αλλαγές στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, οι οποίες είναι κυρίως με τη μορφή καταστολής των φυσιολογικών ανοσοαποκρίσεων.

Παρά την κλινική αναγνώριση της φωτοευαισθησίας, οι μηχανισμοί για την ευαισθησία στην έκθεση της υπεριώδους ακτινοβολίας παραμένουν ασαφείς.

Γενικά τα μεγαλύτερα μήκη κύματος, όπως η UVA, η οποία έχει αποδειχθεί ότι έχει θεραπευτική δυνατότητα σε ασθενείς με ΣΕΛ, διεισδύουν πιο βαθιά στο δέρμα, φτάνοντας στο χόριο, ενώ η UVB απορροφάται σχεδόν εξ ολοκλήρου από τα κερατινοκύτταρα της επιδερμίδας. Η UVC σπάνια φτάνει στο δέρμα καθώς απορροφάται κυρίως από το ατμοσφαιρικό όζον.

Αυτοάνοσα και υπεριώδης ακτινοβολία

Ειδικότερα, όσον αφορά τα αυτοάνοσα νοσήματα, τα οποία εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από περιβαλλοντικούς παράγοντες, η ευαισθησία στην υπεριώδη ακτινοβολία (φωτοευαισθησία) είναι ένα κοινό χαρακτηριστικό πολλών από αυτά, συμπεριλαμβανομένου του συστηματικού και δερματικού ερυθηματώδους λύκου (SLE και CLE, αντίστοιχα), της δερματομυοσίτιδας και περιστασιακά του συνδρόμου Sjögren.

Η αναφερόμενη συχνότητα φωτοευαισθησίας φτάνει έως και 93% σε ασθενείς με λύκο, ανάλογα με την υποκείμενη παθολογία της νόσου, προτείνεται να είναι περίπου 50% στη δερματομυοσίτιδα και είναι ελάχιστα τεκμηριωμένη, αλλά αναφέρεται στο σύνδρομο Sjögren.

«Οι ασθενείς με αυτά τα νοσήματα μπορεί να εκδηλώσουν ποικίλες δερματικές αντιδράσεις, όπως ερύθημα, φλεγμονώδεις βλάβες έως μέτριες εκθέσεις και σοβαρή φλεγμονή του δέρματος και εξάρσεις συστηματικής νόσου (ειδικά στον ΣΕΛ) σε μεγαλύτερες εκθέσεις.

Επιστημονικά δεδομένα και δεδομένα αναφοράς περιστατικών υποστηρίζουν μια σχέση μεταξύ της έκθεσης σε UVB και της πρόκλησης εξάρσεων συστηματικής νόσου σε ασθενείς με αυτοάνοσα νοσήματα.

Η επιδημιολογική έρευνα δείχνει μια αναλογική αλληλεξάρτηση γεωγραφικού πλάτους και επικράτηση αυτοάνοσων ασθενειών όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας (MS), ο ινσουλινοεξαρτώμενος σακχαρώδης διαβήτης (IDDM) και η ρευματοειδής αρθρίτιδα (RA). Σε αυτή τη βάση εδραιώνεται μια υπόθεση ότι η υπεριώδης ακτινοβολία είναι ένας παράγοντας κινδύνου για ΣΔ», επισημαίνει η ειδικός.

Μια κροατική επιδημιολογική μελέτη για τη συστημική σκλήρυνση (SSc) έδωσε αποτελέσματα σύμφωνα με την υπόθεση ότι υπάρχει υψηλότερος επιπολασμός της SSc στις μεσογειακές περιοχές της Κροατίας.

Τέτοιες ανακαλύψεις ενθάρρυναν περαιτέρω μελέτες που διαπίστωσαν ότι όχι μόνο τα ρυθμιστικά Τ-κύτταρα είναι υπεύθυνα για μια συστηματική ανοσοτροποποιητική απόκριση, αλλά ότι εμπλέκεται ένα πολύπλοκο διαδραστικό δίκτυο ανοσοκυττάρων και μεσολαβητών όπως κυτοκίνες, νευροπεπτίδια κ.ά.

Συμπερασματικά

«Τα σημερινά ευρήματα απαιτούν συνεχή έρευνα σχετικά με τη σημασία της UVR στον επιπολασμό αυτοάνοσων νοσημάτων και στην ανοσοπαθοφυσιολογία.

Τέλος, είναι απαραίτητο να γίνει διάκριση εάν η υπεριώδης ακτινοβολία είναι προστατευτικός παράγοντας για ορισμένα αυτοάνοσα νοσήματα ή παράγοντας κινδύνου για την επαγωγή τους», καταλήγει η κ. Κομνηνού.

 

MyDoctors ajax loader

Μπορει να σας ενδιαφερουν

Καμπάνια για τη διατήρηση της γονιμότητας «Η Σωστή Στιγμή!»

Καμπάνια για τη διατήρηση της γονιμότητας «Η Σωστή Στιγμή!»

Η διεθνής καμπάνια ευαισθητοποίησης για τη διατήρηση της γονιμότητας «Η Σωστή Στιγμή!», που τους τελευταίους μήνες υλοποιείται με σημαντικά αποτελέσματα και στη χώρα μας, απέκτησε το δικό της πρόσωπο στην Ελλάδα! H δυναμική Τέα Πρέλεβιτς ανέλαβε δράση ως Πρέσβειρα της...

Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος

Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος

Τι συμβαίνει στο σώμα μας όταν σταματήσουμε το κάπνισμα; Η Affidea τιμά την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος 31/5, με στοιχεία που αποτυπώνουν τις ευεργετικές επιπτώσεις που έχει στον οργανισμό μας η διακοπή του καπνίσματος. Το κάπνισμα είναι η μεγαλύτερη επιδημία...

Παγκόσμια Ημέρα Θυρεοειδή 2022

Παγκόσμια Ημέρα Θυρεοειδή 2022

Η Παγκόσμια Ημέρα Θυρεοειδή στις 25 Μαΐου κάθε χρόνου είναι αφιερωμένη στην παγκόσμια κοινότητα των ασθενών, αλλά και των ιατρών και των ερευνητών οι οποίοι με το έργο τους αποσκοπούν στην καλύτερη φροντίδα των πασχόντων και στη θεραπεία των νοσημάτων του θυρεοειδή....

Θεραπεία με φως για την όραση

Θεραπεία με φως για την όραση

Μία εξελιγμένη, μη επεμβατική μέθοδος που χρησιμοποιεί χαμηλής ενέργειας παλμικό φως, μπορεί να βελτιώσει την όραση των πασχόντων από σοβαρές οφθαλμοπάθειες. Νέα δεδομένα δείχνουν ότι η φωτοβιοανάπλαση (PBM) είναι αποτελεσματική στην αντιμετώπιση της ξηρού τύπου...

Νευρολογικές εκδηλώσεις του συνδρόμου “long-COVID”

Νευρολογικές εκδηλώσεις του συνδρόμου “long-COVID”

Xρόνια κόπωση, πονοκέφαλος, διαταραχές μνήμης, συγκέντρωσης, διάθεσης και ύπνου μετά από νόσηση με κορωνοϊό! Γράφει η Dr. Μαρία-Ιωάννα Στεφάνου, Επιστημονικά Υπεύθυνη Affidea Αθηνών & Περιστερίου Από τις αρχές της πανδημίας COVID-19, κατέστη σαφής ο αυξημένος...

Υπέρταση: Ο ρόλος του διαβήτη και άλλων ενδοκρινικών παθήσεων

Υπέρταση: Ο ρόλος του διαβήτη και άλλων ενδοκρινικών παθήσεων

17 Μαΐου - Παγκόσμια Ημέρα κατά της Υπέρτασης Με θέμα «Μέτρα με ακρίβεια την αρτηριακή πίεσή σου, έλεγξέ την και ζήσε περισσότερο» Περισσότεροι από τέσσερις στους δέκα άνδρες και περισσότερες από τρεις στις δέκα γυναίκες ηλικίας άνω των 40 ετών στη χώρα μας πάσχουν...

Μελάνωμα: Ο ρόλος της διατροφής

Μελάνωμα: Ο ρόλος της διατροφής

Σπουδαίος είναι ο ρόλος της διατροφής στην πορεία των ασθενών με μελάνωμα που υποβάλλονται σε ανοσοθεραπεία. Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science, διαπίστωσε ότι όσοι ακολουθούσαν μια διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες έζησαν περισσότερο χωρίς...

Πρόληψη του καρκίνου του δέρματος

Πρόληψη του καρκίνου του δέρματος

Το άρθρο υπογράφει η Δρ. Ιωάννα Ταμπούρη, Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος Ομίλου Affidea, Διδάκτωρ Ιατρικής του Πανεπιστημίου “Eberhard Karls University of Tuebingen” της Γερμανίας, πρ. Επιμελήτρια της Πανεπιστημιακής Δερματολογικής Κλινικής του “Charité...

Ερυθηματώδης Λύκος: Η νόσος με τα πολλά πρόσωπα

Ερυθηματώδης Λύκος: Η νόσος με τα πολλά πρόσωπα

Η 10η Μαΐου είναι καθιερωμένη ως Παγκόσμια Ημέρα Λύκου, της πολύ σοβαρής ασθένειας που πλήττει τους ανθρώπους σε όλα τα μήκη και πλάτη της Γης. Ο Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος (ΣΕΛ) είναι μια πρότυπη συστηματική, φλεγμονώδης πάθηση του ανοσοποιητικού συστήματος που...