Ηλιακή ακτινοβολία και αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα: Φίλοι ή εχθροί;
My Doctors
αυτοάνοσα

Το ηλιακό φως είναι μια βασική πηγή φωτός και θερμότητας για τη ζωή στη γη. Αποτελείται από υπεριώδη (UV), ορατή και υπέρυθρη ακτινοβολία.

Η εξάντληση του στρατοσφαιρικού όζοντος και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής, οδηγούν σε αυξημένη έκθεση σε υπεριώδεις (UV) ζώνες κύματος, ειδικά στην περιοχή UVB (280-320 nm).

Εκτός από τα ευεργετικά αποτελέσματα της έκθεσης στην υπεριώδη ακτινοβολία, (όπως η παραγωγή βιταμίνης D, κ.ά.), μπορεί να υπάρξουν και αρνητικές συνέπειες στην ανθρώπινη υγεία.

Επιπτώσεις ηλιακού φωτός

«Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, οι επιστήμονες σε όλο τον κόσμο έχουν διερευνήσει πώς η υπεριώδης ακτινοβολία (UVR) επηρεάζει το ανοσοποιητικό σύστημα.

Αλλά σήμερα αυξάνονται τα στοιχεία υπέρ της πολλαπλής ανοσοενεργοποίησης και συστηματικής αντίδρασης του οργανισμού (Nat Rev Immunol. 2019 Nov).

Ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματα, είναι η επαγόμενη από την υπεριώδη ακτινοβολία ανοσοκαταστολή, μια ελαττωματική ανοσοαπόκριση που προκαλείται από την υπεριώδη ακτινοβολία που επηρεάζει πρώτα το δέρμα και μετά ολόκληρο το σώμα.

Η υπεριώδης ακτινοβολία οδηγεί σε μια σύνθετη αλληλουχία γεγονότων στο δέρμα που δημιουργεί ποικίλες φλεγμονώδεις αλλαγές ανάλογα με τον στόχο.

Αυτές οι ανοσολογικές διεργασίες εκδηλώνονται ως: υπεραιμία, υπεραλγησία και φλεγμονή, τα οποία μπορεί να προκύψουν από την έκθεση σε διαφορετικά μήκη κύματος UV», αναφέρει η κ. Ελένη Κομνηνού, Ρευματολόγος Διευθύντρια Κλινικής Αυτοάνοσων Ρευματικών Παθήσεων στο Μetropolitan General.

Η υπεριώδης ακτινοβολία καταστέλλει το ανοσοποιητικό σύστημα με πολλούς τρόπους:

  • Αναστέλλει την παρουσίαση αντιγόνου
  • Διεγείρει την απελευθέρωση ανοσοκατασταλτικών κυτοκινών
  • Διεγείρει τη δημιουργία T-λεμφοκυττάρων του ρυθμιστικού υποτύπου (T- reg).

Το μεγαλύτερο μέρος της προσοχής στρέφεται προς τα ρυθμιστικά Τ-λεμφοκύτταρα που είναι υπεύθυνα για την τοπική και συστηματική ανοσοκατασταλτική απόκριση υπό την επίδραση του ηλιακού φωτός.

Ο ρόλος των ρυθμιστικών Τ-κυττάρων σε αυτοάνοσα νοσήματα έχει μελετηθεί καλά σε ασθενείς με Συστηματικό Ερυθηματώδη Λύκο (ΣΕΛ).

Ο κύριος μοριακός στόχος για την επαγόμενη από την υπεριώδη ακτινοβολία ανοσοκαταστολή είναι η βλάβη του DNA που προκαλείται από την υπεριώδη ακτινοβολία.

MyDoctors Image1 1

Ποια υπεριώδης ακτινοβολία μπορεί να αποδυναμώσει το ανοσοποιητικό σύστημα;

Σε πειραματόζωα, η έκθεση σε ακτινοβολία UV-B προκαλεί επιλεκτικές αλλαγές στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, οι οποίες είναι κυρίως με τη μορφή καταστολής των φυσιολογικών ανοσοαποκρίσεων.

Παρά την κλινική αναγνώριση της φωτοευαισθησίας, οι μηχανισμοί για την ευαισθησία στην έκθεση της υπεριώδους ακτινοβολίας παραμένουν ασαφείς.

Γενικά τα μεγαλύτερα μήκη κύματος, όπως η UVA, η οποία έχει αποδειχθεί ότι έχει θεραπευτική δυνατότητα σε ασθενείς με ΣΕΛ, διεισδύουν πιο βαθιά στο δέρμα, φτάνοντας στο χόριο, ενώ η UVB απορροφάται σχεδόν εξ ολοκλήρου από τα κερατινοκύτταρα της επιδερμίδας. Η UVC σπάνια φτάνει στο δέρμα καθώς απορροφάται κυρίως από το ατμοσφαιρικό όζον.

Αυτοάνοσα και υπεριώδης ακτινοβολία

Ειδικότερα, όσον αφορά τα αυτοάνοσα νοσήματα, τα οποία εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από περιβαλλοντικούς παράγοντες, η ευαισθησία στην υπεριώδη ακτινοβολία (φωτοευαισθησία) είναι ένα κοινό χαρακτηριστικό πολλών από αυτά, συμπεριλαμβανομένου του συστηματικού και δερματικού ερυθηματώδους λύκου (SLE και CLE, αντίστοιχα), της δερματομυοσίτιδας και περιστασιακά του συνδρόμου Sjögren.

Η αναφερόμενη συχνότητα φωτοευαισθησίας φτάνει έως και 93% σε ασθενείς με λύκο, ανάλογα με την υποκείμενη παθολογία της νόσου, προτείνεται να είναι περίπου 50% στη δερματομυοσίτιδα και είναι ελάχιστα τεκμηριωμένη, αλλά αναφέρεται στο σύνδρομο Sjögren.

«Οι ασθενείς με αυτά τα νοσήματα μπορεί να εκδηλώσουν ποικίλες δερματικές αντιδράσεις, όπως ερύθημα, φλεγμονώδεις βλάβες έως μέτριες εκθέσεις και σοβαρή φλεγμονή του δέρματος και εξάρσεις συστηματικής νόσου (ειδικά στον ΣΕΛ) σε μεγαλύτερες εκθέσεις.

Επιστημονικά δεδομένα και δεδομένα αναφοράς περιστατικών υποστηρίζουν μια σχέση μεταξύ της έκθεσης σε UVB και της πρόκλησης εξάρσεων συστηματικής νόσου σε ασθενείς με αυτοάνοσα νοσήματα.

Η επιδημιολογική έρευνα δείχνει μια αναλογική αλληλεξάρτηση γεωγραφικού πλάτους και επικράτηση αυτοάνοσων ασθενειών όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας (MS), ο ινσουλινοεξαρτώμενος σακχαρώδης διαβήτης (IDDM) και η ρευματοειδής αρθρίτιδα (RA). Σε αυτή τη βάση εδραιώνεται μια υπόθεση ότι η υπεριώδης ακτινοβολία είναι ένας παράγοντας κινδύνου για ΣΔ», επισημαίνει η ειδικός.

Μια κροατική επιδημιολογική μελέτη για τη συστημική σκλήρυνση (SSc) έδωσε αποτελέσματα σύμφωνα με την υπόθεση ότι υπάρχει υψηλότερος επιπολασμός της SSc στις μεσογειακές περιοχές της Κροατίας.

Τέτοιες ανακαλύψεις ενθάρρυναν περαιτέρω μελέτες που διαπίστωσαν ότι όχι μόνο τα ρυθμιστικά Τ-κύτταρα είναι υπεύθυνα για μια συστηματική ανοσοτροποποιητική απόκριση, αλλά ότι εμπλέκεται ένα πολύπλοκο διαδραστικό δίκτυο ανοσοκυττάρων και μεσολαβητών όπως κυτοκίνες, νευροπεπτίδια κ.ά.

Συμπερασματικά

«Τα σημερινά ευρήματα απαιτούν συνεχή έρευνα σχετικά με τη σημασία της UVR στον επιπολασμό αυτοάνοσων νοσημάτων και στην ανοσοπαθοφυσιολογία.

Τέλος, είναι απαραίτητο να γίνει διάκριση εάν η υπεριώδης ακτινοβολία είναι προστατευτικός παράγοντας για ορισμένα αυτοάνοσα νοσήματα ή παράγοντας κινδύνου για την επαγωγή τους», καταλήγει η κ. Κομνηνού.

 

MyDoctors ajax loader

Μπορει να σας ενδιαφερουν

Δυνατή στύση χωρίς φάρμακα; Κι όμως γίνεται

Δυνατή στύση χωρίς φάρμακα; Κι όμως γίνεται

Αυτή την εποχή η ερωτική ορμή είναι στο peak της. Αλλά ένας στους δύο άνδρες δεν μπορεί να αντεπεξέλθει στην ερωτική πράξη, έχοντας μια ικανοποιητική στύση, με αποτέλεσμα να στερείται την ευχαρίστηση, να αισθάνεται ευάλωτος και χωρίς αυτοπεποίθηση, αλλά και να μην...

Κολπίτιδες και καλοκαίρι: Προσοχή στην χαλάρωση των διακοπών

Κολπίτιδες και καλοκαίρι: Προσοχή στην χαλάρωση των διακοπών

Ο ήλιος, η θάλασσα, η υγρασία και η χαλαρή διάθεση των γυναικών κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, αυξάνουν την εμφάνιση μολύνσεων και κυρίως αυτών της ευαίσθητης περιοχής.Η εμφάνιση μιας κολπίτιδας, ωστόσο, μπορεί όχι μόνο να σας ταλαιπωρήσει, αλλά και να καταστρέψει...

Κολύμβηση: Πώς να αποφύγετε τραυματισμούς στον ώμο

Κολύμβηση: Πώς να αποφύγετε τραυματισμούς στον ώμο

Η κολύμβηση θεωρείται από τους καλύτερους τρόπους εκγύμνασης του σώματος, αφού οι αρθρώσεις δεν καταπονούνται τόσο όσο με άλλες μορφές άσκησης. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είναι απίθανο να προκύψει κάποιος τραυματισμός. Μάλιστα, όσοι παραθεριστές ήταν αδρανείς όλον τον...

Δερματικά προβλήματα και αντηλιακά: Ποια είναι κατάλληλα για μένα;

Δερματικά προβλήματα και αντηλιακά: Ποια είναι κατάλληλα για μένα;

Ευεργετική για τη σωματική και πνευματική υγεία είναι η έκθεση στον ήλιο, την κύρια πηγή βιταμίνης D που είναι απαραίτητη για πολλές και ζωτικές διαδικασίες στο σώμα. Ωστόσο, η υπερβολική έκθεση και σε ώρες έντονης ηλιοφάνειας είναι επιβλαβής για το μεγαλύτερο όργανο...

Σώμα χωρίς κυτταρίτιδα: Κερδίστε στα σημεία χάνοντας πόντους

Σώμα χωρίς κυτταρίτιδα: Κερδίστε στα σημεία χάνοντας πόντους

«Εφιάλτη» για πολλές γυναίκες αποτελεί η όψη φλοιού πορτοκαλιού: εννέα στις δέκα αντιμετωπίζουν πρόβλημα κυτταρίτιδας, ανεξάρτητα από το αν έχουν παραπανίσια κιλά ή όχι. Βέβαια η συσσώρευση τοπικού λίπους ευνοεί την εμφάνισή της ή επιδεινώνει την κατάστασή της. «Η...

Εγκυμοσύνη: Πως αντιδρά ο οργανισμός της γυναίκας στη ζέστη

Εγκυμοσύνη: Πως αντιδρά ο οργανισμός της γυναίκας στη ζέστη

Η ζέστη του καλοκαιριού επηρεάζει πολλούς ανθρώπους περισσότερο από άλλους και οι έγκυοι είναι μια πληθυσμιακή ομάδα που έχει μεγάλη δυσανεξία σε αυτήν. Τι σημαίνει όμως αυτό για την ίδια την έγκυο και το αγέννητο μωρό της;«Δεν είναι σπάνιο να βλέπουμε εγκύους στο...

Μάτια: Προστασία από τους κινδύνους του καλοκαιριού

Μάτια: Προστασία από τους κινδύνους του καλοκαιριού

Οι καλοκαιρινές διακοπές είναι εφέτος πιο απαραίτητες παρά ποτέ, μετά τις δυσκολίες που περάσαμε εξαιτίας του νέου κορωνοϊού. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι θα γίνουμε απρόσεκτοι γιατί είναι πολλά τα απρόοπτα που μπορεί να αντιμετωπίσουμε, πολλά από τα οποία αφορούν τα...

Μπορώ να κάνω αποτρίχωση με λέιζερ το καλοκαίρι;

Μπορώ να κάνω αποτρίχωση με λέιζερ το καλοκαίρι;

Αυτοπεποίθηση και σιγουριά μπορεί να προσφέρει η μόνιμη αποτρίχωση, σε άνδρες και γυναίκες που ετοιμάζονται για τις καλοκαιρινές διακοπές τους. Η εμφάνιση σε παραλίες και πισίνες με δέρμα χωρίς τρίχες, λείο και απαλό, μπορεί να τονώσει την εικόνα που έχουν για τον...

Θαλάσσια σπορ και ωτίτιδες: Τα ναι και τα όχι στο νερό

Θαλάσσια σπορ και ωτίτιδες: Τα ναι και τα όχι στο νερό

Δεν πάει και τόσος καιρός που ο περίφημος κωδικός 6, που πάρα πολλοί άνθρωποι χρησιμοποίησαν το διάστημα του εγκλεισμού λόγω COVID-19, έγινε μια καθημερινή συνήθεια. Ο εγκλεισμός τελείωσε, αλλά η καλή συνήθεια της άσκησης ευτυχώς παρέμεινε και, μάλιστα, «μετατέθηκε»...