Ηλιακή ακτινοβολία και αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα: Φίλοι ή εχθροί;
My Doctors
αυτοάνοσα

Το ηλιακό φως είναι μια βασική πηγή φωτός και θερμότητας για τη ζωή στη γη. Αποτελείται από υπεριώδη (UV), ορατή και υπέρυθρη ακτινοβολία.

Η εξάντληση του στρατοσφαιρικού όζοντος και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής, οδηγούν σε αυξημένη έκθεση σε υπεριώδεις (UV) ζώνες κύματος, ειδικά στην περιοχή UVB (280-320 nm).

Εκτός από τα ευεργετικά αποτελέσματα της έκθεσης στην υπεριώδη ακτινοβολία, (όπως η παραγωγή βιταμίνης D, κ.ά.), μπορεί να υπάρξουν και αρνητικές συνέπειες στην ανθρώπινη υγεία.

Επιπτώσεις ηλιακού φωτός

«Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, οι επιστήμονες σε όλο τον κόσμο έχουν διερευνήσει πώς η υπεριώδης ακτινοβολία (UVR) επηρεάζει το ανοσοποιητικό σύστημα.

Αλλά σήμερα αυξάνονται τα στοιχεία υπέρ της πολλαπλής ανοσοενεργοποίησης και συστηματικής αντίδρασης του οργανισμού (Nat Rev Immunol. 2019 Nov).

Ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματα, είναι η επαγόμενη από την υπεριώδη ακτινοβολία ανοσοκαταστολή, μια ελαττωματική ανοσοαπόκριση που προκαλείται από την υπεριώδη ακτινοβολία που επηρεάζει πρώτα το δέρμα και μετά ολόκληρο το σώμα.

Η υπεριώδης ακτινοβολία οδηγεί σε μια σύνθετη αλληλουχία γεγονότων στο δέρμα που δημιουργεί ποικίλες φλεγμονώδεις αλλαγές ανάλογα με τον στόχο.

Αυτές οι ανοσολογικές διεργασίες εκδηλώνονται ως: υπεραιμία, υπεραλγησία και φλεγμονή, τα οποία μπορεί να προκύψουν από την έκθεση σε διαφορετικά μήκη κύματος UV», αναφέρει η κ. Ελένη Κομνηνού, Ρευματολόγος Διευθύντρια Κλινικής Αυτοάνοσων Ρευματικών Παθήσεων στο Μetropolitan General.

Η υπεριώδης ακτινοβολία καταστέλλει το ανοσοποιητικό σύστημα με πολλούς τρόπους:

  • Αναστέλλει την παρουσίαση αντιγόνου
  • Διεγείρει την απελευθέρωση ανοσοκατασταλτικών κυτοκινών
  • Διεγείρει τη δημιουργία T-λεμφοκυττάρων του ρυθμιστικού υποτύπου (T- reg).

Το μεγαλύτερο μέρος της προσοχής στρέφεται προς τα ρυθμιστικά Τ-λεμφοκύτταρα που είναι υπεύθυνα για την τοπική και συστηματική ανοσοκατασταλτική απόκριση υπό την επίδραση του ηλιακού φωτός.

Ο ρόλος των ρυθμιστικών Τ-κυττάρων σε αυτοάνοσα νοσήματα έχει μελετηθεί καλά σε ασθενείς με Συστηματικό Ερυθηματώδη Λύκο (ΣΕΛ).

Ο κύριος μοριακός στόχος για την επαγόμενη από την υπεριώδη ακτινοβολία ανοσοκαταστολή είναι η βλάβη του DNA που προκαλείται από την υπεριώδη ακτινοβολία.

MyDoctors Image1 1

Ποια υπεριώδης ακτινοβολία μπορεί να αποδυναμώσει το ανοσοποιητικό σύστημα;

Σε πειραματόζωα, η έκθεση σε ακτινοβολία UV-B προκαλεί επιλεκτικές αλλαγές στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, οι οποίες είναι κυρίως με τη μορφή καταστολής των φυσιολογικών ανοσοαποκρίσεων.

Παρά την κλινική αναγνώριση της φωτοευαισθησίας, οι μηχανισμοί για την ευαισθησία στην έκθεση της υπεριώδους ακτινοβολίας παραμένουν ασαφείς.

Γενικά τα μεγαλύτερα μήκη κύματος, όπως η UVA, η οποία έχει αποδειχθεί ότι έχει θεραπευτική δυνατότητα σε ασθενείς με ΣΕΛ, διεισδύουν πιο βαθιά στο δέρμα, φτάνοντας στο χόριο, ενώ η UVB απορροφάται σχεδόν εξ ολοκλήρου από τα κερατινοκύτταρα της επιδερμίδας. Η UVC σπάνια φτάνει στο δέρμα καθώς απορροφάται κυρίως από το ατμοσφαιρικό όζον.

Αυτοάνοσα και υπεριώδης ακτινοβολία

Ειδικότερα, όσον αφορά τα αυτοάνοσα νοσήματα, τα οποία εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από περιβαλλοντικούς παράγοντες, η ευαισθησία στην υπεριώδη ακτινοβολία (φωτοευαισθησία) είναι ένα κοινό χαρακτηριστικό πολλών από αυτά, συμπεριλαμβανομένου του συστηματικού και δερματικού ερυθηματώδους λύκου (SLE και CLE, αντίστοιχα), της δερματομυοσίτιδας και περιστασιακά του συνδρόμου Sjögren.

Η αναφερόμενη συχνότητα φωτοευαισθησίας φτάνει έως και 93% σε ασθενείς με λύκο, ανάλογα με την υποκείμενη παθολογία της νόσου, προτείνεται να είναι περίπου 50% στη δερματομυοσίτιδα και είναι ελάχιστα τεκμηριωμένη, αλλά αναφέρεται στο σύνδρομο Sjögren.

«Οι ασθενείς με αυτά τα νοσήματα μπορεί να εκδηλώσουν ποικίλες δερματικές αντιδράσεις, όπως ερύθημα, φλεγμονώδεις βλάβες έως μέτριες εκθέσεις και σοβαρή φλεγμονή του δέρματος και εξάρσεις συστηματικής νόσου (ειδικά στον ΣΕΛ) σε μεγαλύτερες εκθέσεις.

Επιστημονικά δεδομένα και δεδομένα αναφοράς περιστατικών υποστηρίζουν μια σχέση μεταξύ της έκθεσης σε UVB και της πρόκλησης εξάρσεων συστηματικής νόσου σε ασθενείς με αυτοάνοσα νοσήματα.

Η επιδημιολογική έρευνα δείχνει μια αναλογική αλληλεξάρτηση γεωγραφικού πλάτους και επικράτηση αυτοάνοσων ασθενειών όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας (MS), ο ινσουλινοεξαρτώμενος σακχαρώδης διαβήτης (IDDM) και η ρευματοειδής αρθρίτιδα (RA). Σε αυτή τη βάση εδραιώνεται μια υπόθεση ότι η υπεριώδης ακτινοβολία είναι ένας παράγοντας κινδύνου για ΣΔ», επισημαίνει η ειδικός.

Μια κροατική επιδημιολογική μελέτη για τη συστημική σκλήρυνση (SSc) έδωσε αποτελέσματα σύμφωνα με την υπόθεση ότι υπάρχει υψηλότερος επιπολασμός της SSc στις μεσογειακές περιοχές της Κροατίας.

Τέτοιες ανακαλύψεις ενθάρρυναν περαιτέρω μελέτες που διαπίστωσαν ότι όχι μόνο τα ρυθμιστικά Τ-κύτταρα είναι υπεύθυνα για μια συστηματική ανοσοτροποποιητική απόκριση, αλλά ότι εμπλέκεται ένα πολύπλοκο διαδραστικό δίκτυο ανοσοκυττάρων και μεσολαβητών όπως κυτοκίνες, νευροπεπτίδια κ.ά.

Συμπερασματικά

«Τα σημερινά ευρήματα απαιτούν συνεχή έρευνα σχετικά με τη σημασία της UVR στον επιπολασμό αυτοάνοσων νοσημάτων και στην ανοσοπαθοφυσιολογία.

Τέλος, είναι απαραίτητο να γίνει διάκριση εάν η υπεριώδης ακτινοβολία είναι προστατευτικός παράγοντας για ορισμένα αυτοάνοσα νοσήματα ή παράγοντας κινδύνου για την επαγωγή τους», καταλήγει η κ. Κομνηνού.

 

MyDoctors ajax loader

Μπορει να σας ενδιαφερουν

Εμβολιασμός έναντι της COVID-19: Όφελος για τις έγκυες και τις γυναίκες που προσπαθούν να κάνουν παιδί

Εμβολιασμός έναντι της COVID-19: Όφελος για τις έγκυες και τις γυναίκες που προσπαθούν να κάνουν παιδί

Υπέρ της ασφάλειας του εμβολιασμού έναντι της COVID-19 σε έγκυες και γυναίκες που προσπαθούν να κάνουν παιδί «συνηγορούν» τα διαθέσιμα στοιχεία, μετά τον έντονο προβληματισμό που επικράτησε στην παγκόσμια επιστημονική κοινότητα.Παρότι προς το παρόν δεν υπάρχουν...

“Ελιές” της γήρανσης – Πόσο επηρεάζουν την ψυχολογία μας;

“Ελιές” της γήρανσης – Πόσο επηρεάζουν την ψυχολογία μας;

Έντονες επιπτώσεις στην ψυχολογία έχουν οι δερματικές βλάβες στο πρόσωπο που οφείλονται στη γήρανση και μοιάζουν με μεγάλες ελιές (αλλά δεν είναι). Εμφανίζονται εκεί γύρω στα 40 με 50 και υπενθυμίζουν καθημερινά στους “κατόχους” τους ότι ο οργανισμός τους γερνά. Είναι...

ΑΝΗΣΥΧΙΑ ΑΛΛΑ ΧΩΡΙΣ ΠΑΝΙΚΟ ΣΕ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΑΙΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ

ΑΝΗΣΥΧΙΑ ΑΛΛΑ ΧΩΡΙΣ ΠΑΝΙΚΟ ΣΕ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΑΙΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ

Πόσο επικίνδυνη είναι η εμφάνιση αίματος στη διάρκεια της εγκυμοσύνης; Αποτελεί άμεσο κίνδυνο; Τι πρέπει να κάνει η μέλλουσα μητέρα; Ηρεμία και όχι πανικό συστήνει ο Δρ. Νικόλαος Σκαρτάδος, Μαιευτήρας-Χειρουργός Γυναικολόγος και Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του...

Σεξουαλική παρενόχληση: Ναι στις καταγγελίες, ακόμη κι αν αφορούν στον σύζυγο

Σεξουαλική παρενόχληση: Ναι στις καταγγελίες, ακόμη κι αν αφορούν στον σύζυγο

Στη σκιά του «τσουνάμι» των καταγγελιών, που βλέπουν τελευταία το φως της δημοσιότητας, από τον χώρο του αθλητισμού, αλλά και της τέχνης, η νέα έρευνα του Ανδρολογικού Ινστιτούτου Αθηνών είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτική.Χαρτογραφεί την άποψη της σύγχρονης ελληνικής...

Βλαισός μέγας δάκτυλος (κότσι): Διόρθωση με διαδερμική τεχνική τρίτης γενιάς.

Βλαισός μέγας δάκτυλος (κότσι): Διόρθωση με διαδερμική τεχνική τρίτης γενιάς.

Το κότσι, όσοι δεν το έχουν το θεωρούν πρόβλημα αισθητικό. Και είναι, αλλά όχι μόνο. Ενοχλεί, πονάει, εμποδίζει, ταλαιπωρεί... Οι πάσχουσες -απαντά περισσότερο σε γυναίκες- το ξέρουν καλά. Γι' αυτό είναι καλό να διορθώνεται. Αυτό ακριβώς συμβαίνει με τη διαδερμική...

Δυσφωνία: Tι είναι, αίτια, διάγνωση και αντιμετώπιση

Δυσφωνία: Tι είναι, αίτια, διάγνωση και αντιμετώπιση

Ο όρος δυσφωνία αναφέρεται σε μία μεγάλη ποικιλία μεταβολών της ποιότητας, του τόνου ή της έντασης της φωνής, περιγράφεται από τους ασθενείς συνηθέστερα ως «βραχνάδα» και είναι από τους συχνότερους λόγους αναζήτησης ιατρικής βοήθειας.Οι άνθρωποι που χρησιμοποιούν τη...

Νέος Αξονικός Τομογράφος Revolution EVO EL 128 τομών στην Affidea Θεσσαλονίκης

Νέος Αξονικός Τομογράφος Revolution EVO EL 128 τομών στην Affidea Θεσσαλονίκης

Η τελευταία «λέξη» της τεχνολογίας στην υπηρεσία των ασθενών Με νέο, υπερσύγχρονο αξονικό τομογράφο υψηλής τεχνολογίας εξοπλίστηκε το Διαγνωστικό Κέντρο της Affidea στη Θεσσαλονίκη (Βασ. Γεωργίου 6), στο πλαίσιο της διαρκούς αναβάθμισης των παρεχόμενων υπηρεσιών του,...

Περιοδοντίτιδα: Πώς συνδέεται με την πανδημία COVID-19

Περιοδοντίτιδα: Πώς συνδέεται με την πανδημία COVID-19

Η περιοδοντίτιδα είναι η προχωρημένη ουλίτιδα η οποία, πέραν των χαρακτηριστικών της ουλίτιδας, σχετίζεται επίσης με απώλεια του οστού και κατά συνέπεια της στήριξης του δοντιού. Με άλλα λόγια, εκτός από την φλεγμονή των ούλων, στα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της...

Μυρμηγκιές: Γιατί πρέπει να θεραπεύονται αμέσως;

Μυρμηγκιές: Γιατί πρέπει να θεραπεύονται αμέσως;

Προστασία από την εξάπλωση των μυρμηγκιών προσφέρει η άμεση θεραπεία τους, παρότι η δερματική αυτή πάθηση μπορεί να υποχωρήσει σε μερικούς μήνες ή λίγα χρόνια χωρίς καμία θεραπεία. Οι μυρμηγκιές προκαλούνται από έναν ιό, ο οποίος είναι εξαιρετικά μεταδοτικός από άτομο...