Ηλιακή ακτινοβολία και αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα: Φίλοι ή εχθροί;
My Doctors
αυτοάνοσα

Το ηλιακό φως είναι μια βασική πηγή φωτός και θερμότητας για τη ζωή στη γη. Αποτελείται από υπεριώδη (UV), ορατή και υπέρυθρη ακτινοβολία.

Η εξάντληση του στρατοσφαιρικού όζοντος και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής, οδηγούν σε αυξημένη έκθεση σε υπεριώδεις (UV) ζώνες κύματος, ειδικά στην περιοχή UVB (280-320 nm).

Εκτός από τα ευεργετικά αποτελέσματα της έκθεσης στην υπεριώδη ακτινοβολία, (όπως η παραγωγή βιταμίνης D, κ.ά.), μπορεί να υπάρξουν και αρνητικές συνέπειες στην ανθρώπινη υγεία.

Επιπτώσεις ηλιακού φωτός

«Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, οι επιστήμονες σε όλο τον κόσμο έχουν διερευνήσει πώς η υπεριώδης ακτινοβολία (UVR) επηρεάζει το ανοσοποιητικό σύστημα.

Αλλά σήμερα αυξάνονται τα στοιχεία υπέρ της πολλαπλής ανοσοενεργοποίησης και συστηματικής αντίδρασης του οργανισμού (Nat Rev Immunol. 2019 Nov).

Ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματα, είναι η επαγόμενη από την υπεριώδη ακτινοβολία ανοσοκαταστολή, μια ελαττωματική ανοσοαπόκριση που προκαλείται από την υπεριώδη ακτινοβολία που επηρεάζει πρώτα το δέρμα και μετά ολόκληρο το σώμα.

Η υπεριώδης ακτινοβολία οδηγεί σε μια σύνθετη αλληλουχία γεγονότων στο δέρμα που δημιουργεί ποικίλες φλεγμονώδεις αλλαγές ανάλογα με τον στόχο.

Αυτές οι ανοσολογικές διεργασίες εκδηλώνονται ως: υπεραιμία, υπεραλγησία και φλεγμονή, τα οποία μπορεί να προκύψουν από την έκθεση σε διαφορετικά μήκη κύματος UV», αναφέρει η κ. Ελένη Κομνηνού, Ρευματολόγος Διευθύντρια Κλινικής Αυτοάνοσων Ρευματικών Παθήσεων στο Μetropolitan General.

Η υπεριώδης ακτινοβολία καταστέλλει το ανοσοποιητικό σύστημα με πολλούς τρόπους:

  • Αναστέλλει την παρουσίαση αντιγόνου
  • Διεγείρει την απελευθέρωση ανοσοκατασταλτικών κυτοκινών
  • Διεγείρει τη δημιουργία T-λεμφοκυττάρων του ρυθμιστικού υποτύπου (T- reg).

Το μεγαλύτερο μέρος της προσοχής στρέφεται προς τα ρυθμιστικά Τ-λεμφοκύτταρα που είναι υπεύθυνα για την τοπική και συστηματική ανοσοκατασταλτική απόκριση υπό την επίδραση του ηλιακού φωτός.

Ο ρόλος των ρυθμιστικών Τ-κυττάρων σε αυτοάνοσα νοσήματα έχει μελετηθεί καλά σε ασθενείς με Συστηματικό Ερυθηματώδη Λύκο (ΣΕΛ).

Ο κύριος μοριακός στόχος για την επαγόμενη από την υπεριώδη ακτινοβολία ανοσοκαταστολή είναι η βλάβη του DNA που προκαλείται από την υπεριώδη ακτινοβολία.

MyDoctors Image1 1

Ποια υπεριώδης ακτινοβολία μπορεί να αποδυναμώσει το ανοσοποιητικό σύστημα;

Σε πειραματόζωα, η έκθεση σε ακτινοβολία UV-B προκαλεί επιλεκτικές αλλαγές στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, οι οποίες είναι κυρίως με τη μορφή καταστολής των φυσιολογικών ανοσοαποκρίσεων.

Παρά την κλινική αναγνώριση της φωτοευαισθησίας, οι μηχανισμοί για την ευαισθησία στην έκθεση της υπεριώδους ακτινοβολίας παραμένουν ασαφείς.

Γενικά τα μεγαλύτερα μήκη κύματος, όπως η UVA, η οποία έχει αποδειχθεί ότι έχει θεραπευτική δυνατότητα σε ασθενείς με ΣΕΛ, διεισδύουν πιο βαθιά στο δέρμα, φτάνοντας στο χόριο, ενώ η UVB απορροφάται σχεδόν εξ ολοκλήρου από τα κερατινοκύτταρα της επιδερμίδας. Η UVC σπάνια φτάνει στο δέρμα καθώς απορροφάται κυρίως από το ατμοσφαιρικό όζον.

Αυτοάνοσα και υπεριώδης ακτινοβολία

Ειδικότερα, όσον αφορά τα αυτοάνοσα νοσήματα, τα οποία εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από περιβαλλοντικούς παράγοντες, η ευαισθησία στην υπεριώδη ακτινοβολία (φωτοευαισθησία) είναι ένα κοινό χαρακτηριστικό πολλών από αυτά, συμπεριλαμβανομένου του συστηματικού και δερματικού ερυθηματώδους λύκου (SLE και CLE, αντίστοιχα), της δερματομυοσίτιδας και περιστασιακά του συνδρόμου Sjögren.

Η αναφερόμενη συχνότητα φωτοευαισθησίας φτάνει έως και 93% σε ασθενείς με λύκο, ανάλογα με την υποκείμενη παθολογία της νόσου, προτείνεται να είναι περίπου 50% στη δερματομυοσίτιδα και είναι ελάχιστα τεκμηριωμένη, αλλά αναφέρεται στο σύνδρομο Sjögren.

«Οι ασθενείς με αυτά τα νοσήματα μπορεί να εκδηλώσουν ποικίλες δερματικές αντιδράσεις, όπως ερύθημα, φλεγμονώδεις βλάβες έως μέτριες εκθέσεις και σοβαρή φλεγμονή του δέρματος και εξάρσεις συστηματικής νόσου (ειδικά στον ΣΕΛ) σε μεγαλύτερες εκθέσεις.

Επιστημονικά δεδομένα και δεδομένα αναφοράς περιστατικών υποστηρίζουν μια σχέση μεταξύ της έκθεσης σε UVB και της πρόκλησης εξάρσεων συστηματικής νόσου σε ασθενείς με αυτοάνοσα νοσήματα.

Η επιδημιολογική έρευνα δείχνει μια αναλογική αλληλεξάρτηση γεωγραφικού πλάτους και επικράτηση αυτοάνοσων ασθενειών όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας (MS), ο ινσουλινοεξαρτώμενος σακχαρώδης διαβήτης (IDDM) και η ρευματοειδής αρθρίτιδα (RA). Σε αυτή τη βάση εδραιώνεται μια υπόθεση ότι η υπεριώδης ακτινοβολία είναι ένας παράγοντας κινδύνου για ΣΔ», επισημαίνει η ειδικός.

Μια κροατική επιδημιολογική μελέτη για τη συστημική σκλήρυνση (SSc) έδωσε αποτελέσματα σύμφωνα με την υπόθεση ότι υπάρχει υψηλότερος επιπολασμός της SSc στις μεσογειακές περιοχές της Κροατίας.

Τέτοιες ανακαλύψεις ενθάρρυναν περαιτέρω μελέτες που διαπίστωσαν ότι όχι μόνο τα ρυθμιστικά Τ-κύτταρα είναι υπεύθυνα για μια συστηματική ανοσοτροποποιητική απόκριση, αλλά ότι εμπλέκεται ένα πολύπλοκο διαδραστικό δίκτυο ανοσοκυττάρων και μεσολαβητών όπως κυτοκίνες, νευροπεπτίδια κ.ά.

Συμπερασματικά

«Τα σημερινά ευρήματα απαιτούν συνεχή έρευνα σχετικά με τη σημασία της UVR στον επιπολασμό αυτοάνοσων νοσημάτων και στην ανοσοπαθοφυσιολογία.

Τέλος, είναι απαραίτητο να γίνει διάκριση εάν η υπεριώδης ακτινοβολία είναι προστατευτικός παράγοντας για ορισμένα αυτοάνοσα νοσήματα ή παράγοντας κινδύνου για την επαγωγή τους», καταλήγει η κ. Κομνηνού.

 

MyDoctors ajax loader

Μπορει να σας ενδιαφερουν

Ο πρόεδρος του Lifeline Hellas Δρ. Ζήσης Μπουκουβάλας και το Διοικητικό Συμβούλιο

Ο πρόεδρος του Lifeline Hellas Δρ. Ζήσης Μπουκουβάλας και το Διοικητικό Συμβούλιο

Ο πρόεδρος του Lifeline Hellas Δρ. Ζήσης Μπουκουβάλας και το Διοικητικό Συμβούλιο έχουν τη χαρά να σας προσκαλέσουν την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου στη θεατρική Παράσταση "Χωρίζουμε Λέμε..." με τους Ελένη Καστάνη, Ρένο Χαραλαμπίδη και Αλέξανδρο Ρήγα. Τα έσοδα της...

Δράση για την καταπολέμηση της παιδικής παχυσαρκίας στη χώρα μας

Δράση για την καταπολέμηση της παιδικής παχυσαρκίας στη χώρα μας

Στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, το ποσοστό των υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών και εφήβων υπερβαίνει πλέον το 30-35%.   Όταν τα υπέρβαρα και παχύσαρκα παιδιά ενηλικιώνονται, αντιμετωπίζουν ένα πλήθος ιατρικών προβλημάτων που οφείλονται στην παχυσαρκία. Οι επιπλοκές...

2ο Συνέδριο Εμβρυομητρικής Ιατρικής και Υπερηχογραφίας στην Γυναικολογία

2ο Συνέδριο Εμβρυομητρικής Ιατρικής και Υπερηχογραφίας στην Γυναικολογία

Με ιδιαίτερη χαρά σας καλωσορίζουμε στο 2ο Συνέδριο Εμβρυομητρικής Ιατρικής και Υπερηχογραφίας στην Γυναικολογία που διοργανώνεται από την Ελληνική Εταιρεία Μαιευτικού και Γυναικολογικού Επείγοντος στις 20 & 21 Νοεμβρίου, στο ξεν/χείο Μεγάλη Βρεττανία, στην Αθήνα...

7η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ «Ο ΑΝΔΡΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΩΝ ΣΤΗΝ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ & Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ»

7η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ «Ο ΑΝΔΡΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΩΝ ΣΤΗΝ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ & Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ»

Σάββατο 7 Νοεμβρίου 2015 O Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) αποδέχεται σαν νόσο την πρωτοπαθή υπογονιμότητα (κλινικός ορισμός) όταν δεν υπάρχει προηγούμενη εγκυμοσύνη και αδυναμία να μείνει έγκυος παρά την προσπάθεια 12 μηνών κανονικών γενετήσιων σχέσεων χωρίς...

2η Διεπιστημονική προσέγγιση του Καρκίνου του μαστού. Απο τη θεωρία στην πράξη.

2η Διεπιστημονική προσέγγιση του Καρκίνου του μαστού. Απο τη θεωρία στην πράξη.

18-19 Δεκεμβρίου 2015Ξενοδοχείο Hilton Athens, Αθήνα Διοργάνωση:Ελληνική Διεπιστημονική Εταιρεία Καρκίνου Μαστού Σε συνεργασία μεΒ' Ογκολογική Κλινική Metropolitan HospitalΓ΄ Ογκολογική Κλινική Metropolitan HospitalΤμήμα Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας Metropolitan...

2o Πανελλήνιο Συνέδριο Διαβήτη, Μεταβολισμού & Παχυσαρκίας

2o Πανελλήνιο Συνέδριο Διαβήτη, Μεταβολισμού & Παχυσαρκίας

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η Ευρωπαϊκή Εταιρεία για το Διαβήτη, το Μεταβολικό Σύνδρομο και την Παχυσαρκία (ESODiMESO) σας προσκαλεί στο 2ο Πανελλήνιο Συνέδριο της, που θα πραγματοποιηθεί στο όμορφο Ναύπλιο στο ξενοδοχείο Amalia, στις 24 και 25 Οκτωβρίου 2015. Η χρονιά που πέρασε...

Αναγνώριση της Μαστίχας Χίου ως φυσικό φάρμακο!

Αναγνώριση της Μαστίχας Χίου ως φυσικό φάρμακο!

Στη συνεδρίαση της Επιτροπής για τα Φυτικά Φαρμακευτικά Προϊόντα (HPMC) του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΜΑ), που έλαβε χώρα στο Λονδίνο στις 07/07/2015, αποφασίστηκε ομόφωνα και έγινε αποδεκτή στην κατηγορία των παραδοσιακών φαρμάκων φυτικής προέλευσης, η...

Δωρεάν Εκπαιδευτικά Σεμινάρια απο το Αλμα Ζωής

Δωρεάν Εκπαιδευτικά Σεμινάρια απο το Αλμα Ζωής

Δωρεάν Εκπαιδευτικά Σεμινάρια για τις γυναίκες που βρίσκονται αυτή τη στιγμή     σε θεραπεία για τον καρκίνο μαστού με τίτλο «Σε κάθε φάση … γυναίκα» Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» αναγνωρίζοντας τις επιπτώσεις που έχουν οι παρενέργειες...

10ο Πανελλήνιο  Συνέδριο ΕΛΟΔΙ

10ο Πανελλήνιο Συνέδριο ΕΛΟΔΙ

Σας γνωρίζουμε ότι η Ελληνική Ομοσπονδία για τον Διαβήτη (ΕΛΟΔΙ) διοργανώνει το 10ο Πανελλήνιο Συνέδριο της, με θέμα « Η αξία της διατροφής στην πρόληψη και αντιμετώπιση του διαβήτη» στο Ξενοδοχείο AKS ΗOTELS- ΠΟΡΤΟ ΧΕΛΙ –ΑΡΓΟΛΙΔΑ στις 10 και 11 Οκτωβρίου...