Ηλιακή ακτινοβολία και αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα: Φίλοι ή εχθροί;
My Doctors
αυτοάνοσα

Το ηλιακό φως είναι μια βασική πηγή φωτός και θερμότητας για τη ζωή στη γη. Αποτελείται από υπεριώδη (UV), ορατή και υπέρυθρη ακτινοβολία.

Η εξάντληση του στρατοσφαιρικού όζοντος και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής, οδηγούν σε αυξημένη έκθεση σε υπεριώδεις (UV) ζώνες κύματος, ειδικά στην περιοχή UVB (280-320 nm).

Εκτός από τα ευεργετικά αποτελέσματα της έκθεσης στην υπεριώδη ακτινοβολία, (όπως η παραγωγή βιταμίνης D, κ.ά.), μπορεί να υπάρξουν και αρνητικές συνέπειες στην ανθρώπινη υγεία.

Επιπτώσεις ηλιακού φωτός

«Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, οι επιστήμονες σε όλο τον κόσμο έχουν διερευνήσει πώς η υπεριώδης ακτινοβολία (UVR) επηρεάζει το ανοσοποιητικό σύστημα.

Αλλά σήμερα αυξάνονται τα στοιχεία υπέρ της πολλαπλής ανοσοενεργοποίησης και συστηματικής αντίδρασης του οργανισμού (Nat Rev Immunol. 2019 Nov).

Ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματα, είναι η επαγόμενη από την υπεριώδη ακτινοβολία ανοσοκαταστολή, μια ελαττωματική ανοσοαπόκριση που προκαλείται από την υπεριώδη ακτινοβολία που επηρεάζει πρώτα το δέρμα και μετά ολόκληρο το σώμα.

Η υπεριώδης ακτινοβολία οδηγεί σε μια σύνθετη αλληλουχία γεγονότων στο δέρμα που δημιουργεί ποικίλες φλεγμονώδεις αλλαγές ανάλογα με τον στόχο.

Αυτές οι ανοσολογικές διεργασίες εκδηλώνονται ως: υπεραιμία, υπεραλγησία και φλεγμονή, τα οποία μπορεί να προκύψουν από την έκθεση σε διαφορετικά μήκη κύματος UV», αναφέρει η κ. Ελένη Κομνηνού, Ρευματολόγος Διευθύντρια Κλινικής Αυτοάνοσων Ρευματικών Παθήσεων στο Μetropolitan General.

Η υπεριώδης ακτινοβολία καταστέλλει το ανοσοποιητικό σύστημα με πολλούς τρόπους:

  • Αναστέλλει την παρουσίαση αντιγόνου
  • Διεγείρει την απελευθέρωση ανοσοκατασταλτικών κυτοκινών
  • Διεγείρει τη δημιουργία T-λεμφοκυττάρων του ρυθμιστικού υποτύπου (T- reg).

Το μεγαλύτερο μέρος της προσοχής στρέφεται προς τα ρυθμιστικά Τ-λεμφοκύτταρα που είναι υπεύθυνα για την τοπική και συστηματική ανοσοκατασταλτική απόκριση υπό την επίδραση του ηλιακού φωτός.

Ο ρόλος των ρυθμιστικών Τ-κυττάρων σε αυτοάνοσα νοσήματα έχει μελετηθεί καλά σε ασθενείς με Συστηματικό Ερυθηματώδη Λύκο (ΣΕΛ).

Ο κύριος μοριακός στόχος για την επαγόμενη από την υπεριώδη ακτινοβολία ανοσοκαταστολή είναι η βλάβη του DNA που προκαλείται από την υπεριώδη ακτινοβολία.

MyDoctors Image1 1

Ποια υπεριώδης ακτινοβολία μπορεί να αποδυναμώσει το ανοσοποιητικό σύστημα;

Σε πειραματόζωα, η έκθεση σε ακτινοβολία UV-B προκαλεί επιλεκτικές αλλαγές στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, οι οποίες είναι κυρίως με τη μορφή καταστολής των φυσιολογικών ανοσοαποκρίσεων.

Παρά την κλινική αναγνώριση της φωτοευαισθησίας, οι μηχανισμοί για την ευαισθησία στην έκθεση της υπεριώδους ακτινοβολίας παραμένουν ασαφείς.

Γενικά τα μεγαλύτερα μήκη κύματος, όπως η UVA, η οποία έχει αποδειχθεί ότι έχει θεραπευτική δυνατότητα σε ασθενείς με ΣΕΛ, διεισδύουν πιο βαθιά στο δέρμα, φτάνοντας στο χόριο, ενώ η UVB απορροφάται σχεδόν εξ ολοκλήρου από τα κερατινοκύτταρα της επιδερμίδας. Η UVC σπάνια φτάνει στο δέρμα καθώς απορροφάται κυρίως από το ατμοσφαιρικό όζον.

Αυτοάνοσα και υπεριώδης ακτινοβολία

Ειδικότερα, όσον αφορά τα αυτοάνοσα νοσήματα, τα οποία εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από περιβαλλοντικούς παράγοντες, η ευαισθησία στην υπεριώδη ακτινοβολία (φωτοευαισθησία) είναι ένα κοινό χαρακτηριστικό πολλών από αυτά, συμπεριλαμβανομένου του συστηματικού και δερματικού ερυθηματώδους λύκου (SLE και CLE, αντίστοιχα), της δερματομυοσίτιδας και περιστασιακά του συνδρόμου Sjögren.

Η αναφερόμενη συχνότητα φωτοευαισθησίας φτάνει έως και 93% σε ασθενείς με λύκο, ανάλογα με την υποκείμενη παθολογία της νόσου, προτείνεται να είναι περίπου 50% στη δερματομυοσίτιδα και είναι ελάχιστα τεκμηριωμένη, αλλά αναφέρεται στο σύνδρομο Sjögren.

«Οι ασθενείς με αυτά τα νοσήματα μπορεί να εκδηλώσουν ποικίλες δερματικές αντιδράσεις, όπως ερύθημα, φλεγμονώδεις βλάβες έως μέτριες εκθέσεις και σοβαρή φλεγμονή του δέρματος και εξάρσεις συστηματικής νόσου (ειδικά στον ΣΕΛ) σε μεγαλύτερες εκθέσεις.

Επιστημονικά δεδομένα και δεδομένα αναφοράς περιστατικών υποστηρίζουν μια σχέση μεταξύ της έκθεσης σε UVB και της πρόκλησης εξάρσεων συστηματικής νόσου σε ασθενείς με αυτοάνοσα νοσήματα.

Η επιδημιολογική έρευνα δείχνει μια αναλογική αλληλεξάρτηση γεωγραφικού πλάτους και επικράτηση αυτοάνοσων ασθενειών όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας (MS), ο ινσουλινοεξαρτώμενος σακχαρώδης διαβήτης (IDDM) και η ρευματοειδής αρθρίτιδα (RA). Σε αυτή τη βάση εδραιώνεται μια υπόθεση ότι η υπεριώδης ακτινοβολία είναι ένας παράγοντας κινδύνου για ΣΔ», επισημαίνει η ειδικός.

Μια κροατική επιδημιολογική μελέτη για τη συστημική σκλήρυνση (SSc) έδωσε αποτελέσματα σύμφωνα με την υπόθεση ότι υπάρχει υψηλότερος επιπολασμός της SSc στις μεσογειακές περιοχές της Κροατίας.

Τέτοιες ανακαλύψεις ενθάρρυναν περαιτέρω μελέτες που διαπίστωσαν ότι όχι μόνο τα ρυθμιστικά Τ-κύτταρα είναι υπεύθυνα για μια συστηματική ανοσοτροποποιητική απόκριση, αλλά ότι εμπλέκεται ένα πολύπλοκο διαδραστικό δίκτυο ανοσοκυττάρων και μεσολαβητών όπως κυτοκίνες, νευροπεπτίδια κ.ά.

Συμπερασματικά

«Τα σημερινά ευρήματα απαιτούν συνεχή έρευνα σχετικά με τη σημασία της UVR στον επιπολασμό αυτοάνοσων νοσημάτων και στην ανοσοπαθοφυσιολογία.

Τέλος, είναι απαραίτητο να γίνει διάκριση εάν η υπεριώδης ακτινοβολία είναι προστατευτικός παράγοντας για ορισμένα αυτοάνοσα νοσήματα ή παράγοντας κινδύνου για την επαγωγή τους», καταλήγει η κ. Κομνηνού.

 

MyDoctors ajax loader

Μπορει να σας ενδιαφερουν

Παγκόσμια Ημέρα Οστεοπόρωσης

Παγκόσμια Ημέρα Οστεοπόρωσης

«Πάρτε μέτρα για την υγεία των οστών σας» Η Παγκόσμια Ημέρα Οστεοπόρωσης εορτάζεται κάθε χρόνο στις 20 Οκτωβρίου, με στόχο να αυξηθεί η ενημέρωση του κοινού για την πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία της νόσου. Την Ημέρα αυτή, που θέσπισε το 1996 το Διεθνές Ίδρυμα...

Μεταμόσχευση μαλλιών: Αλλάζει την κακή ψυχολογία;

Μεταμόσχευση μαλλιών: Αλλάζει την κακή ψυχολογία;

Σημαντικό ψυχοκοινωνικό αντίκτυπο έχει η έντονη τριχόπτωση και το αραίωμα των μαλλιών, τόσο σε άνδρες όσο και σε γυναίκες. Ωστόσο, πιο σοβαρός είναι στις γυναίκες. Οι ασθενείς απογοητεύονται από την ενοχλητική εμφάνιση και υποφέρουν από κακή ποιότητα ζωής και χαμηλή...

Παγκόσμια Ημέρα Όρασης: Αγάπησε τα μάτια σου

Παγκόσμια Ημέρα Όρασης: Αγάπησε τα μάτια σου

Κάθε πότε πρέπει να ελέγχουμε προληπτικά τα μάτια μας; Η δεύτερη Πέμπτη κάθε Οκτωβρίου έχει οριστεί ως Παγκόσμια Ημέρα Όρασης, σε μια προσπάθεια να προσελκύσει την προσοχή του κοινού στην προστασία της πολύτιμης αυτής αίσθησης. Εφέτος η ημέρα αυτή εορτάζεται στις 14...

Οξυτενή κονδυλώματα: Έρχονται εμβόλια mRNA;

Οξυτενή κονδυλώματα: Έρχονται εμβόλια mRNA;

Τον δρόμο για την ανάπτυξη εμβολίων mRNA ενάντια στις μολύνσεις από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων ίσως να ανοίξει η εύρεση της σχέσης μεταξύ κονδυλωμάτων των γεννητικών οργάνων και ανοσοποιητικού συστήματος. Την αξιόλογη αυτή ανακάλυψη έκαναν ερευνητές από το Τμήμα...

Μορφές αρθρίτιδας και σύγχρονες θεραπείες

Μορφές αρθρίτιδας και σύγχρονες θεραπείες

12 Οκτωβρίου - Παγκόσμια Ημέρα Αρθρίτιδας Από τα διεθνή στατιστικά δεδομένα γνωρίζουμε ότι το 12% του πληθυσμού και ειδικότερα το 34% των ανθρώπων άνω των 50 ετών, πάσχει από κάποια μορφή αρθρίτιδας. Η ανάγκη για σωστή ενημέρωση αναφορικά με την κατάσταση αυτή, την...

Εμβόλιο κατά του COVID-19 και Συμπληρώματα Διατροφής

Εμβόλιο κατά του COVID-19 και Συμπληρώματα Διατροφής

«Παρενέργειες» εμβολίου COVID-19: Ποια συμπληρώματα διατροφής βοηθούν; Οι μελέτες δείχνουν ότι έως και επτά στους δέκα ανθρώπους που κάνουν το εμβόλιο κατά της COVID-19 έχουν κάποιο είδος αντίδρασης. Μερικοί αισθάνονται πόνο στο σημείο της ένεσης, άλλοι μπορεί να...

Αποκατάσταση μαστού ταυτόχρονα με τη μαστεκτομή

Αποκατάσταση μαστού ταυτόχρονα με τη μαστεκτομή

Στα μεγάλα κέντρα μαστού του εξωτερικού, στις ημέρες μας, η συντριπτική πλειονότητα των γυναικών που υποβάλλονται σε μαστεκτομή έχουν την επιλογή για άμεση αποκατάσταση του μαστού τους, σε πρώτο χρόνο, με άριστα ογκολογικά και αισθητικά αποτελέσματα. Στις περισσότερες...

Τι δείχνουν τα μάτια για την υγεία της καρδιάς

Τι δείχνουν τα μάτια για την υγεία της καρδιάς

Τα μάτια θεωρούνται το παράθυρο της ψυχής, αλλά στην πραγματικότητα αποκαλύπτουν πολλά και για την υγεία της καρδιάς. Οι αιφνίδιες αλλαγές στην όραση, όπως το θόλωμα, τα σκοτεινά σημεία και οι σκιές, μπορεί να αποτελούν ένδειξη απόφραξης στα αιμοφόρα αγγεία τους, η...

Γυναίκες και καρδιοπάθειες

Γυναίκες και καρδιοπάθειες

Οι καρδιοπάθειες αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου στις γυναίκες παγκοσμίως παρά το γεγονός ότι μέχρι πρόσφατα υπήρχε η εντύπωση ότι δεν προσβάλλονται από καρδιαγγειακά νοσήματα. Και ενώ η καρδιαγγειακή θνητότητα στον γενικό πληθυσμό μειώνεται συνεχώς χάρη στις νέες...