Ο ρόλος του στρες στην υπογονιμότητα!
My Doctors
img_0594.jpg

Η υπογονιμότητα είναι συχνά μια σιωπηλή μάχη και πολλά ζευγάρια που δυσκολεύονται να αποκτήσουν παιδιά αναφέρουν αισθήματα στρες, κατάθλιψης, άγχους, απομόνωσης και απώλειας του ελέγχου. Μάλιστα η ένταση της αγωνίας τους είναι τέτοια, ώστε συχνά την συγκρίνουν με εκείνη που προκαλεί η διάγνωση κάποιας σοβαρής ασθένειας.
Υπολογίζεται ότι ένα στα οκτώ ζευγάρια δυσκολεύονται να πετύχουν ή να διατηρήσουν μία εγκυμοσύνη. Παρότι όμως η υπογονιμότητα είναι τόσο συχνή, η πλειονότητα των υπογόνιμων ζευγαριών δεν μοιράζονται το πρόβλημά τους με την οικογένεια και τους φίλους τους, συχνά επειδή νιώθουν ντροπή, ενοχές και χαμηλή αυτοεκτίμηση. Αν, μάλιστα, χρειασθεί να καταφύγουν στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, πολλά νιώθουν ακόμα χειρότερα και κλείνονται ακόμα περισσότερο στον εαυτό τους.
Δυστυχώς, ο συνδυασμός στρες και προσπάθειας για τεκνοποίηση μόνο προβλήματα μπορεί να δημιουργήσει. Και αυτό, διότι αλλεπάλληλες μελέτες έχουν καταδείξει πως το στρες υπονομεύει τη σύλληψη, την εμφύτευση του γονιμοποημένου ωαρίου και την εμβρυογένεση, εμποδίζοντας έτσι την πολυπόθητη απόκτηση ενός παιδιού.
Υπάρχουν μάλιστα επιστημονικά δεδομένα που υποδηλώνουν ότι το στρες παίζει ρόλο στο 30% όλων των περιπτώσεων υπογονιμότητας. Έχει επίσης διαπιστωθεί πως όταν εφαρμόζονται τεχνικές καταπράϋνσης του στρες, πολλές γυναίκες κατορθώνουν να μείνουν για πρώτη φορά στη ζωή τους έγκυοι.
Το πως ακριβώς επιτυγχάνεται αυτό, δεν είναι ακόμα γνωστό, αλλά υπάρχουν πολλές θεωρίες. Μπορεί, παραδείγματος χάριν, να παίζει ρόλο η καταστολή ορμονών όπως η κορτιζόλη και η επινεφρίνη, οι οποίες αυξάνονται και παραμένουν αυξημένες σε περιόδους χρόνιου στρες. Ή πάλι μπορεί η ελάττωση του στρες να ευνοεί την ανάπτυξη πρωτεϊνών στο τοίχωμα της μήτρας, οι οποίες το καθιστούν πιο δεκτικό στην εμφύτευση του εμβρύου. Ένα άλλο ενδεχόμενο είναι ότι η μείωση του στρες αυξάνει τη ροή αίματος στη μήτρα, καθιστώντας πιθανότερη την εμφύτευση αυτή.
Ό,τι κι αν συμβαίνει, γεγονός παραμένει ότι το στρες επηρεάζει τη γονιμότητα. Το MyDoctors ρώτησε τον παγκοσμίου φήμης ειδικό στο στρες Δρ. Γεώργιο Π. Χρούσο, ομότιμο καθηγητή Παιδιατρικής & Ενδοκρινολογίας και επικεφαλής της Έδρας Εφηβικής Υγείας και Ιατρικής της UNESCO, για τον ρόλο του στρες στη γονιμότητα και πως μπορούν να βοηθηθούν τα ζευγάρια. Να τι μας είπε:
Πώς σχετίζεται το στρες με τη γονιμότητα;
Το στρες σχετίζεται άμεσα με την γονιμότητα, την οποία καταστέλλει σε γυναίκες και άνδρες. Ο μηχανισμός που ευθύνεται γι’ αυτή την καταστολή είναι γνωστός και έχει να κάνει με την επίδραση του συστήματος στρες και των ορμονών του στο σύστημα της αναπαραγωγής στον εγκέφαλο και στην περιφέρεια του σώματος.
Ο σκοπός αυτής της πολύ αρχέγονης δράσης είναι να βοηθάει την επιβίωση του ανθρώπου σε δύσκολες καταστάσεις περιορισμένου χρόνου, κατευθύνοντας την ενέργεια του οργανισμού προς τα ζωτικά του κέντρα, όπως ο εγκέφαλος, η καρδιά και το ανοσιακό σύστημα.
Σήμερα, το στρες της ανθρωπότητας είναι κυρίως χρόνιο και ψυχοκοινωνικοοικονομικό, με αποτέλεσμα να επηρεάζει τον οργανισμό ποικιλοτρόπως, και φυσικά και να καταστέλλει και την αναπαραγωγική λειτουργία, με πτώση της libido και έκπτωση όλων των συστατικών του καταμήνιου κύκλου και της σύλληψης.
Μεγάλο ποσοστό ζευγαριών βρίσκονται αντιμέτωπα με την ανεξήγητη υπογονιμότητα. Θα μπορούσε το στρες να παίζει ρόλο σε αυτήν;
Απόλυτα! Είναι γνωστό σε όσους ασχολούνται με το θέμα ότι έπειτα από τη γέννηση ενός παιδιού που συνελήφθη με υποβοηθούμενη αναπαραγωγή ή έπειτα από την υιοθεσία ενός παιδιού, παρατηρείται συχνά αυτόματη, μη υποβοηθούμενη σύλληψη. Υπάρχουν επίσης πολλές μελέτες και μετα-αναλύσεις που δείχνουν ότι το στρες της μητέρας επηρεάζει αν αυτή θα συλλάβει είτε αυτόματα είτε με υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Επομένως σαφώς και θα μπορούσε το στρες να είναι συμβάλλοντας παράγοντας στην ανεξήγητη υπογονιμότητα.
Πώς μπορεί το στρες να επηρεάσει την ανδρική γονιμότητα;
Έχει διαπιστωθεί ότι το στρες στον άνδρα ελαττώνει τη libido και τα επίπεδα της τεστοστερόνης (είναι η ορμόνη του ανδρικού φύλου) στο αίμα, καθώς και την ποσότητα και τη λειτουργικότητα των σπερματοζωαρίων. Στον άνδρα, όμως, τα δεδομένα για την γονιμότητα δεν είναι τόσο ξεκάθαρα όσο αυτά που έχουμε για τις γυναίκες.
Μπορεί το στρες να επηρεάσει την έκβαση των θεραπειών για την υπογονιμότητα;
Βεβαίως, υπάρχουν μελέτες που δείχνουν βελτίωση της αποτελεσματικότητας των μεθόδων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, όταν εφαρμόζονται ψυχολογικές μέθοδοι διαχείρισης του στρες. Σημειωτέον ότι η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή ως διαδικασία είναι καθ’ αυτή στρεσογόνος για την γυναίκα.
Μπορούν οι ορμονικές θεραπείες για την υπογονιμότητα να επηρεάσουν τις ορμόνες του στρες, εντείνοντάς το;
Όχι, οι ορμονικές θεραπείες της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής αποτελούν απλώς ένα συστατικό του σύνθετου στρες που περνάει η γυναίκα κατά την διαδικασία.
Πώς μπορεί να καταλάβει ένα υπογόνιμο ζευγάρι ότι το στρες του βγαίνει εκτός ορίων και υπονομεύει περαιτέρω τις προσπάθειες για απόκτηση παιδιού;
Ευτυχώς, στο νοήμον είδος μας, όλοι έχουμε αυτεπίγνωση του αν είμαστε στρεσαρισμένοι. Υπάρχουν όμως και ειδικά ψυχολογικά τεστ, όπως το «Τεστ του Αντιλαμβανόμενου Στρες» (Perceived Stress Test), που χρησιμοποιούνται από τους ψυχολόγους για την μέτρηση του στρες. Δεδομένου ότι είναι πολύ πιθανόν η γυναίκα και ο σύντροφός της να έχουν στρες κατα την περίοδο της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, καλό θα ήταν τα κέντρα, στα οποία αυτή γίνεται, να διαθέτουν ψυχολόγους με εκπαίδευση στην διαχείριση του στρες και στην γνωστική συμπεριφορική θεραπεία.
Μπορεί η ψυχολογική υποστήριξη και η καταπράϋνση του στρες να βελτιώσουν τη γονιμότητα;
Δεδομένα από χιλιάδες ζευγάρια δείχνουν ότι η ψυχολογική παρέμβαση ασκεί σημαντική, ευεργετική επίδραση στην επιτυχία της σύλληψης, της εμφύτευσης και της εμβρυογένεσης.
Τί θα συνιστούσατε στα ζευγάρια που προσπαθούν να αποκτήσουν παιδί και βασανίζονται από έντονο στρες;
Θα συνιστούσα ανεπιφύλακτα να ζητήσουν την βοήθεια κάποιου ειδικού στην ψυχική υγεία.

MyDoctors ajax loader

Μπορει να σας ενδιαφερουν

Συμμετοχή από 19 χώρες στη διεθνή ιατρική Ημερίδα της Affidea με θέμα τον Καρκίνο του Προστάτη

Συμμετοχή από 19 χώρες στη διεθνή ιατρική Ημερίδα της Affidea με θέμα τον Καρκίνο του Προστάτη

30 εκατ. άνδρες στην Ευρώπη αντιμέτωποι με διάγνωση καρκίνου του προστάτη κατά τη διάρκεια της ζωής τους Ο Όμιλος Affidea, ο μεγαλύτερος πάροχος υπηρεσιών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στην Ευρώπη, πραγματοποίησε πρόσφατα την τελευταία από μια σειρά ιατρικών...

Χρήσιμες συμβουλές για απώλεια του ανεπιθύμητου βάρους

Χρήσιμες συμβουλές για απώλεια του ανεπιθύμητου βάρους

Το βάρος των πρώτων μηνών χάθηκε και πλέον ανεβαίνετε στη ζυγαριά με περισσότερο κέφι βάζοντας τον πήχη όλο και ψηλά, όμως η ζυγαριά έχει πάψει να σας υπακούει. Έχει σταματήσει η καθοδική πορεία που είχατε συνηθίσει κι αισθάνεστε ότι παραμένετε στάσιμοι. Πώς μπορείτε...

Ευρωπαϊκή Εβδομάδα για την Κυστική Ίνωση

Ευρωπαϊκή Εβδομάδα για την Κυστική Ίνωση

- Άλυτα παραμένουν σοβαρά ζητήματα που αφορούν την Κυστική Ίνωση Έχουν περάσει 16 χρόνια από την ημέρα που για πρώτη φορά καθορίστηκε η εβδομάδα της 21ης Νοεμβρίου, ως η εβδομάδα ευαισθητοποίησης για την Κυστική Ίνωση, τη συχνότερη κληρονομική νόσο της λευκής φυλής,...

Βραχνάδα: Τι σημαίνει και τι υποκρύπτει

Βραχνάδα: Τι σημαίνει και τι υποκρύπτει

Η φωνή είναι ένα μοναδικό χάρισμα που δόθηκε στον άνθρωπο για να επικοινωνεί, να εκφράζει τα συναισθήματά του και να αναπτύσσει, εξωτερικεύοντας με τον λόγο, την πνευματικότητά του. «Η φωνή είναι ο ήχος που παράγεται όταν ο εκπνεόμενος αέρας διέρχεται μεταξύ των...

Τριτογενές κάπνισμα: Για ποιες δερματικές παθήσεις ευθύνεται;

Τριτογενές κάπνισμα: Για ποιες δερματικές παθήσεις ευθύνεται;

Η έκθεση του ανθρώπινου δέρματος σε τριτογενές κάπνισμα μπορεί να οδηγήσει σε άλλες ασθένειες, όπως ο καρκίνος, οι καρδιακές παθήσεις και η αθηροσκλήρωση. Όπως όμως διαπιστώθηκε πρόσφατα, η επαφή με τους ρύπους που αφήνει το κάπνισμα στο περιβάλλον, όπως στα ρούχα,...

8 βασικά δεδομένα για τον διαβήτη και την όραση

8 βασικά δεδομένα για τον διαβήτη και την όραση

Ο σακχαρώδης διαβήτης μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες στα μάτια, οι οποίες αναπτύσσονται σταδιακά, με την πάροδο του χρόνου, και αν δεν γίνουν εγκαίρως αντιληπτές μπορεί να πλήξουν την όραση. Ο Νοέμβριος είναι μήνας ευαισθητοποίησης για τον σακχαρώδη διαβήτη, ενώ...

Διαβήτης: Πότε ευθύνεται το σύνδρομο Cushing;

Διαβήτης: Πότε ευθύνεται το σύνδρομο Cushing;

Ο επίμονος αρρύθμιστος διαβήτης θα πρέπει να υποψιάζει ειδικούς και ασθενείς για ύπαρξη ενδογενούς συνδρόμου Cushing, ιδίως σε ασθενείς που έχουν χαρακτηριστικά της νόσου. Αν και η συγκεκριμένη πάθηση δεν είναι τόσο συχνή, υπολογίζεται ότι το ποσοστό των ασθενών με...

Πριν τον Μαραθώνιο: πώς ο προαγωνιστικός έλεγχος θωρακίζει την «αθλητική καρδιά»

Πριν τον Μαραθώνιο: πώς ο προαγωνιστικός έλεγχος θωρακίζει την «αθλητική καρδιά»

Καταλυτικός ο ρόλος των προ-αγωνιστικών διαγνωστικών εξετάσεων για την πρόληψη των καρδιαγγειακών συμβάντων των αθλητών Το άρθρο υπογράφει ο Κωνσταντίνος Τσοβόλας, PhD, Καρδιολόγος του Ομίλου διαγνωστικών κέντρων Affidea με εξειδίκευση στις κληρονομικές...

Διεθνής αναγνώριση του Athens Heart Center του Ιατρικού Κέντρου Αθηνών

Διεθνής αναγνώριση του Athens Heart Center του Ιατρικού Κέντρου Αθηνών

Διεθνής αναγνώριση του Εργαστηρίου Ηλεκτροφυσιολογίας & Βηματοδότησης, Athens Heart Center, για τη μεθοδολογία κατάλυσης κολπικής μαρμαρυγής Τηρώντας στο ακέραιο τη δέσμευσή του να παραμένει «πάντα ένα βήμα μπροστά», το Athens Heart Center του Ιατρικού Κέντρου...